Συζήτηση στο Περιφερειακό Συμβούλιο Ν. Αιγαίου ια τις καταστροφές σε Ρόδο, Κω και Άνδρο (θέμα εκτός ημερήσιας διάταξης)
Τοποθέτηση Νίκου Χρυσόγελου: Έχουμε μπει σε μια εποχή έντονων κλιματικών αλλαγών που οδηγούν σε μεγαλύτερη ένταση και συχνότητα ακραίων καιρικών φαινομένων. Δεν πρέπει να παρακολουθούμε παθητικά τις καταστροφές αλλά να μελετάμε κάθε περίπτωση και να μαθαίνουμε από τα παθήματα και τις καταστροφές. Γι’ αυτό χρειάζεται να διερευνηθούν – παράλληλα με την αποκατάσταση των ζημιών και την αποζημίωση πληγέντων – τα αίτια που συνέβαλλαν στην μεγέθυνση της καταστροφής. Χρειάζεται να γίνει ολοκληρωμένη συζήτηση για την πολιτική προστασία την εποχή της κλιματικής αλλαγής στην περιφέρεια Ν. Αιγαίου. Πρέπει να μπει ως προτεραιότητα της Περιφέρειας η διαμόρφωση πολιτικής για την πρόληψη των καταστροφών αλλά και για την προσαρμογή των υποδομών μας στις νέες κλιματικές συνθήκες που διαμορφώνονται. Έμφαση πρέπει να δοθεί και στο πως (αυτο)οργανώνεται κάθε τοπική κοινωνία για τον περιορισμένο των επιπτώσεων των ακραίων καιρικών φαινομένων και των φυσικών καταστροφών. Να συζητήσουμε στο Περιφερειακό Συμβούλιο οργανωμένα το θέμα και να διοργανωθεί ημερίδα στην οποία να προσκληθούν ειδικοί και εκπρόσωποι του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος, που έχει δημοσιοποιήσει προσφάτως έκθεση για τις φυσικές καταστροφές, τα αίτια και τις επιπτώσεις τους σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Πρόταση ψηφίσματος από Ν. Χρυσόγελο (συμπλήρωση ψηφίσματος που κατέθεσε ο κ, Χ. Κόκκινος):
“Παράλληλα με την αποζημίωση των πληγέντων και την αποκατάσταση των ζημιών, χρειάζεται να διερευνηθούν και οι παράγοντες που συνέβαλλαν στην μεγέθυνση των καταστροφών ώστε να δοθεί έμφαση στην πρόληψη και την αποφυγή επανάληψης παρόμοιων καταστάσεων.
Το Περιφερειακό Συμβούλιο Ν. Αιγαίου θα συζητήσει σε επόμενη συνεδρίαση του ολοκληρωμένα τα θέματα πολιτικής προστασίας την εποχή της κλιματικής αλλαγής στην περιφέρεια Ν. Αιγαίου. Να διοργανωθεί ημερίδα του Περιφερειακού Συμβουλίου με το θέμα αυτό με την συμμετοχή ειδικών και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος που έχει συντάξει προσφάτως έκθεση για την εξέλιξη των φυσικών καταστροφών στην Ευρώπη.”
Τρίτη 15 Φεβρουαρίου 2011
Συνεδρίαση Περιφερειακού Συμβουλίου Ν. Αιγαίου 31/1/2011
Την κατά προτεραιότητα συζήτηση στο Περιφερειακό Συμβούλιο Ν. Αιγαίου των θεμάτων χάραξης πολιτικής της Περιφέρειας προέβαλε ο Νίκος Χρυσόγελος, Περιφερειακός Σύμβουλος με τον ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟ ΑΝΕΜΟ και Γραμματέας του Προεδρείου του Περιφερειακού Συμβουλίου Ν. Αιγαίου τόσο πριν όσο και κατά την συνεδρίαση στις 31/1/2011. Το Περιφερειακό Συμβούλιο ξεκίνησε στην 2η συνεδρίασή του να συζητάει επί μέρους θέματα χωρίς να έχει προηγηθεί η συζήτηση για την Οργάνωση της Περιφέρειας αλλά και του Περιφερειακού Συμβουλίου. Είναι σαν να βάζουμε το κάρο μπροστά από τα άλογα.
Όπως δήλωσε ο Νίκος Χρυσόγελος, επικεφαλής του ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΑΝΕΜΟΥ, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών της 2ης συνεδρίασης του Περιφερειακού Συμβουλίου Ν. Αιγαίου: “Η επεξεργασία ενός Σχεδίου Στρατηγικής για την Οικονομική, Κοινωνική και Οικολογική Βιωσιμότητα στο Ν. Αιγαίο δεν μπορεί να σημαίνει απλώς την εκπόνηση (άλλης) μιας μελέτης. Η συμμετοχή Περιφερειακών Συμβούλων σε διάφορες επιτροπές δεν μπορεί να γίνεται αποσπασματικά αλλά στο πλαίσιο της εκπροσώπησης συγκεκριμένων πολιτικών και πρακτικών. Αν θέλει το Περιφερειακό Συμβούλιο να παίξει τον ρόλο του που του αναλογεί σε θέματα στρατηγικής και πολιτικού σχεδιασμού, πρέπει οι εκπρόσωποί του σε επιτροπές που διαμορφώνουν την καθημερινότητα να εκπροσωπούν συγκεκριμένες πολιτικές και πρακτικές σε θέματα όπως η ολοκληρωμένη διαχείριση της παράκτιας ζώνης, η θαλάσσια πολιτική, η ανέλκυση ναυαγίων (όπως πχ του SEA DIAMOND κα). Δεν πρέπει να επαναληφθούν λάθη του παρελθόντος, όταν όλος ο σχεδιασμός επικεντρώνονταν στην εκπόνηση μιας μελέτης που συνήθως έμενε στα συρτάρια και την οποία αντικαθιστούσε αργότερα μια άλλη μελέτη. Αν παγιωθεί αυτή η αντίληψη, το Περιφερειακό Συμβούλιο θα χάσει τον πολιτικό ρόλο του, η Περιφέρεια θα μεταβιβάσει αλλού τον επιτελικό της χαρακτήρα ενώ η ανάγκη στρατηγικού σχεδιασμού με συμμετοχικό τρόπο θα εκφυλιστεί σε μια συνήθη διαδικασία εκπόνησης κάποιων μελετών”
Φαινόμενα όπως οι πρόσφατες καταστροφές σε Ρόδο, Κω και Άνδρο, μας υποχρεώνουν να επανασχεδιάσουμε πολιτικές, όπως αυτή για την πολιτική προστασία. Φυσικά σήμερα πρέπει να γίνει ότι απαιτείται για να αποκατασταθούν οι ζημιές και να κλείσουν οι πληγές από τις πρόσφατες καταστροφές. Αλλά αυτό δεν αρκεί. Αντί για την εκ των υστέρων προσπάθεια αποκατάστασης των ζημιών και την αποζημίωση των πληγέντων από την αύξηση της έντασης και της συχνότητας των ακραίων καιρικών φαινομένων, η οποία έτσι κι αλλιώς κοστίζει περισσότερο, η πολιτική προστασία πρέπει πλέον να επικεντρώνεται στην προσπάθεια πρόληψης και μετριασμού των επιπτώσεων από φυσικές καταστροφές και την προετοιμασία της κοινωνίας ώστε να περιοριστούν οι επιπτώσεις της ανατροπής των κλιματικών συνθηκών. Και βέβαια μέρος αυτής της προσπάθειας θα ήταν να λάβουμε μέτρα για την επιβράδυνση και τελικά την αναστροφή του φαινομένου της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Όπως και να’ χει βέβαια χρειάζεται να διερευνηθούν, παράλληλα με την αποκατάσταση των ζημιών και την αποζημίωση πληγέντων, τα αίτια που συνέβαλλαν στην μεγέθυνση της καταστροφής. Χρειάζεται να γίνει ολοκληρωμένη συζήτηση για την πολιτική προστασία την εποχή της κλιματικής αλλαγής στην περιφέρεια Ν. Αιγαίου. Πρέπει να μπει ως προτεραιότητα της Περιφέρειας η προσαρμογή των υποδομών στις νέες κλιματικές συνθήκες που διαμορφώνονται”.
Όπως δήλωσε ο Νίκος Χρυσόγελος, επικεφαλής του ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΑΝΕΜΟΥ, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών της 2ης συνεδρίασης του Περιφερειακού Συμβουλίου Ν. Αιγαίου: “Η επεξεργασία ενός Σχεδίου Στρατηγικής για την Οικονομική, Κοινωνική και Οικολογική Βιωσιμότητα στο Ν. Αιγαίο δεν μπορεί να σημαίνει απλώς την εκπόνηση (άλλης) μιας μελέτης. Η συμμετοχή Περιφερειακών Συμβούλων σε διάφορες επιτροπές δεν μπορεί να γίνεται αποσπασματικά αλλά στο πλαίσιο της εκπροσώπησης συγκεκριμένων πολιτικών και πρακτικών. Αν θέλει το Περιφερειακό Συμβούλιο να παίξει τον ρόλο του που του αναλογεί σε θέματα στρατηγικής και πολιτικού σχεδιασμού, πρέπει οι εκπρόσωποί του σε επιτροπές που διαμορφώνουν την καθημερινότητα να εκπροσωπούν συγκεκριμένες πολιτικές και πρακτικές σε θέματα όπως η ολοκληρωμένη διαχείριση της παράκτιας ζώνης, η θαλάσσια πολιτική, η ανέλκυση ναυαγίων (όπως πχ του SEA DIAMOND κα). Δεν πρέπει να επαναληφθούν λάθη του παρελθόντος, όταν όλος ο σχεδιασμός επικεντρώνονταν στην εκπόνηση μιας μελέτης που συνήθως έμενε στα συρτάρια και την οποία αντικαθιστούσε αργότερα μια άλλη μελέτη. Αν παγιωθεί αυτή η αντίληψη, το Περιφερειακό Συμβούλιο θα χάσει τον πολιτικό ρόλο του, η Περιφέρεια θα μεταβιβάσει αλλού τον επιτελικό της χαρακτήρα ενώ η ανάγκη στρατηγικού σχεδιασμού με συμμετοχικό τρόπο θα εκφυλιστεί σε μια συνήθη διαδικασία εκπόνησης κάποιων μελετών”
Φαινόμενα όπως οι πρόσφατες καταστροφές σε Ρόδο, Κω και Άνδρο, μας υποχρεώνουν να επανασχεδιάσουμε πολιτικές, όπως αυτή για την πολιτική προστασία. Φυσικά σήμερα πρέπει να γίνει ότι απαιτείται για να αποκατασταθούν οι ζημιές και να κλείσουν οι πληγές από τις πρόσφατες καταστροφές. Αλλά αυτό δεν αρκεί. Αντί για την εκ των υστέρων προσπάθεια αποκατάστασης των ζημιών και την αποζημίωση των πληγέντων από την αύξηση της έντασης και της συχνότητας των ακραίων καιρικών φαινομένων, η οποία έτσι κι αλλιώς κοστίζει περισσότερο, η πολιτική προστασία πρέπει πλέον να επικεντρώνεται στην προσπάθεια πρόληψης και μετριασμού των επιπτώσεων από φυσικές καταστροφές και την προετοιμασία της κοινωνίας ώστε να περιοριστούν οι επιπτώσεις της ανατροπής των κλιματικών συνθηκών. Και βέβαια μέρος αυτής της προσπάθειας θα ήταν να λάβουμε μέτρα για την επιβράδυνση και τελικά την αναστροφή του φαινομένου της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Όπως και να’ χει βέβαια χρειάζεται να διερευνηθούν, παράλληλα με την αποκατάσταση των ζημιών και την αποζημίωση πληγέντων, τα αίτια που συνέβαλλαν στην μεγέθυνση της καταστροφής. Χρειάζεται να γίνει ολοκληρωμένη συζήτηση για την πολιτική προστασία την εποχή της κλιματικής αλλαγής στην περιφέρεια Ν. Αιγαίου. Πρέπει να μπει ως προτεραιότητα της Περιφέρειας η προσαρμογή των υποδομών στις νέες κλιματικές συνθήκες που διαμορφώνονται”.
Στρογγυλό τραπέζι για τα απορρίμματα στην Αττική
• Με επιτυχία διεξήχθη το πρώτο στρογγυλό τραπέζι για την εξεύρεση δίκαιων, βιώσιμων και φιλικών προς το περιβάλλον λύσεων
• Αυτοδιοίκηση και κοινωνικοί φορείς συνέκλιναν σε πολλά σημεία με τις προτάσεις των Οικολόγων Πράσινων
Στρογγυλό τραπέζι για τη «Διαχείριση των απορριμμάτων στην Αττική» διοργάνωσαν οι Οικολόγοι Πράσινοι, την Τετάρτη 26/1/2011, στην αίθουσα του γραφείου Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Ελλάδα.
Στο στρογγυλό τραπέζι παραβρέθηκαν ο Περιφερειάρχης Αττικής Γ. Σγουρός, ο Αντιδήμαρχος Καθαριότητας του Δήμου Αθηναίων Α. Βαρελάς, η σύμβουλος του Δημάρχου Πειραιά Β. Βέρα, ο Δήμαρχος Λαυρεωτικής Κ. Λεβαντής, ο τέως Δήμαρχος Κερατέας Στ. Ιατρού, ο Δήμαρχος Αγ. Αναργύρων/Καματερού Ν. Σαράντης, ο Αντιδήμαρχος Ν. Ιωνίας Φ. Τσομπάνογλου, ο Αντιδήμαρχος Αιγάλεω Γ.Δημομελέτης, οι περιφερειακοί σύμβουλοι της παράταξης «Αττική Οικολογική Απάντηση» Κ.Διάκος και Γ.Δημαράς, οι εκπρόσωποι της ΠΟΕ-ΟΤΑ Γ.Χάρδας και Θ.Μπιζάς, ο Γεν. Διευθυντής της Περιφέρειας Αττικής Θ.Καρδοματέας, ο πρόεδρος της Οικολογικής Εταιρείας Ανακύκλωσης Φ. Κυρκίτσος, ο διευθυντής της Greenpeace Ελλάδας Ν.Χαραλαμπίδης, ο Πρόεδρος του Δικτύου Μεσόγειος SOS B. Kουκιάσας. Ακόμη, συμμετείχαν εκ μέρους του ΥΠΕΚΑ ο σύμβουλος της Υπουργού Β.Τερζής, τα μέλη της Γραμματείας των Οικολόγων Πράσινων Γ. Παρασκευόπουλος και Τ. Κρομμύδας, ο εκπρόσωπος της Δημοκρατικής Αριστεράς Δ.Χατζησωκράτης, το στέλεχος της θεματικής ομάδας Περιβάλλοντος των ΟΠ Ν. Μάντζαρης και κάτοικοι πολλών περιοχών της Αττικής. Το στρογγυλό τραπέζι συντόνισε ο Ν. Χρυσόγελος που παρουσίασε και τις προτάσεις των Οικολόγων Πράσινων για τη διαχείριση των απορριμμάτων στην Αττική. Στο στρογγυλό τραπέζι προσκλήθηκαν, αλλά δεν παραβρέθηκαν, ο Υπουργός Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλ. Διακυβέρνησης Γ.Ραγκούσης, ο Δήμαρχος Φυλής Δ.Μπουραίμης, καθώς και εκπρόσωποι των άλλων πολιτικών κομμάτων.
Βασική επιτυχία της εκδήλωσης είναι ότι για πρώτη φορά συμμετείχαν χάρη στην πρωτοβουλία των Οικολόγων Πράσινων σε ένα τέτοιο στρογγυλό τραπέζι όλες οι προαναφερόμενες πλευρές, οι οποίες και συμφώνησαν με αρκετές από τις προτάσεις των Οικολόγων Πράσινων για την εξεύρεση δίκαιων, βιώσιμων και φιλικών προς το περιβάλλον λύσεων.
Οι προτάσεις των Οικολόγων Πράσινων που παρουσιάστηκαν λαμβάνουν υπόψιν το επείγον της υπόθεσης, βασίζονται σε μέτρα που θα μειώσουν συνολικά τα απορρίμματα και θα έχουν λογικό οικονομικό κόστος. Οι εν λόγω εναλλακτικές προτάσεις, οι οποίες είναι ενταγμένες σε μια «Στρατηγική Μηδενικών Αποβλήτων, κωδικοποιούνται σε 8 σημεία για βιώσιμη διαχείριση των σκουπιδιών στην Αττική με άμεση βελτίωση της κατάστασης στον ΧΥΤΑ στη Φυλή, χωρίς νέους χώρους ταφής, αλλά και χωρίς καύση ή άλλη θερμική επεξεργασία και τα οποία είναι τα εξής:
(1) Μονάδες κομποστοποίησης προδιαλεγμένων οργανικών απορριμμάτων σε Κερατέα – Γραμματικό, αντί για τους προγραμματισμένους νέους Χώρους Ταφής
(2) Μονάδα κομποστοποίησης προδιαλεγμένων οργανικών και στη Φυλή, αντί της προγραμματισμένης βιοξήρανσης & αναερόβιας χώνευσης σύμμεικτων απορριμμάτων
(3) Όλοι οι Δήμοι αναλαμβάνουν ευθύνες για κομποστοποίηση αλλά και για μείωση, ανακύκλωση, επαναχρησιμοποίηση των απορριμμάτων
(4) Δημιουργία Συστήματος Εναλλακτικής Διαχείρισης- Ανακύκλωσης Έντυπου Χαρτιού
(5) Χωριστοί κάδοι για: (α) χαρτί/χαρτόνι & έντυπα, (β) λοιπές συσκευασίες (γ) οργανικά (δ) υπολείμματα. Επιπλέον Κέντρα Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών (συσκευασιών) και δημοτικά κέντρα Επαναχρησιμοποίησης-Ανακύκλωσης.
(6) Εφαρμογή της νομοθεσίας, συμπλήρωση με νέα Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης για οργανικά υλικά, έπιπλα, ογκώδη αντικείμενα, φάρμακα, επικίνδυνα οικιακά απόβλητα
(7) Στοχευμένη ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών
(8) Διαμόρφωση νέου-επικαιροποίηση Περιφερειακού Σχεδιασμού για τα σκουπίδια στην Αττική
Ο Περιφερειάρχης Αττικής κ. Γ. Σγουρός, συμφωνώντας με αρκετές από τις προαναφερόμενες προτάσεις, διαπίστωσε ότι υπάρχουν προβλήματα με τον υπάρχοντα σχεδιασμό (ΠΕΣΔΑ) μια και τα έργα ωριμάζουν δύσκολα και ξεσηκώνουν αντιδράσεις. Δήλωσε, πάντως, ότι εξακολουθεί να θεωρεί ότι είναι απαραίτητη η προώθηση των δύο ΧΥΤΑ, ανεξαρτήτως της εκτέλεσης άλλων έργων και δράσεων. Ο ίδιος, εξηγώντας ότι μέχρι τα τέλη Ιουνίου την ευθύνη για τα απορρίμματα διατηρεί η κεντρική διοίκηση και όχι η εκλεγμένη περιφέρεια, ανέφερε ότι επιθυμεί να προωθήσει έργα που έχουν εξασφαλίσει την αποδοχή των τοπικών κοινωνιών. Ακόμη, διατύπωσε μια σειρά ερωτημάτων και επιφυλάξεων για το σχεδιασμό που προτείνουν οι Οικολόγοι Πράσινοι, καθώς και άλλοι φορείς. Στα ερωτήματα αυτά απάντησε αναλυτικά και με οικονομικά στοιχεία εκ μέρους των Οικολόγων Πράσινων ο Ν. Μάντζαρης. Ο κ. Σγουρός κατέληξε ότι είναι ανοικτός να ακούσει προτάσεις, με δεδομένο ότι μέχρι τώρα δεν υπήρξε ουσιαστικός διάλογος, και δεσμεύτηκε να οργανωθεί άμεσα ημερίδα από την Περιφέρεια για να προχωρήσει η συζήτηση που ξεκίνησε σήμερα.
Σημαντικό είναι ότι ο σημερινός Δήμαρχος Λαυρεωτικής κ. Λεβέντης και ο πρώην Δήμαρχος Κερατέας Σ. Ιατρού δήλωσαν ότι συμφωνούν με τις προτάσεις των Οικολόγων Πράσινων. Και εξέφρασαν την πικρία τους για το γεγονός ότι τα έργα επιδιώκεται να επιβληθούν με τη βία των ΜΑΤ. Από την πλευρά του, ο Αντιδήμαρχος Καθαριότητας της Αθήνας κ. Α.Βαρελάς, αφού αξιολόγησε ως ιδιαίτερα χρήσιμες τις προτάσεις των ΟΠ, ανέφερε ότι ο Δήμος θα αυξήσει τους μπλε κάδους, στοχεύοντας να γίνουν σύντομα ένας προς ένα με τους άλλους (από 1 προς 4 που είναι σήμερα), πως θα προχωρήσει σε εκστρατείες ενημέρωσης των πολιτών και πιλοτικά σε πρόγραμμα κομποστοποίησης και σε χώρους για συγκέντρωση, διαλογή και επαναξιοποίηση ογκωδών αντικειμένων και οικοδομικών υλικών (green points). Παρόμοιες δράσεις ανέφερε ότι θα αναπτύξει και ο Δήμος Πειραιά η κα. Βέρα.
Ο εκπρόσωπος του ΥΠΕΚΑ κ. Τερζής είπε ότι πρέπει να είμαστε ανοικτοί σε όλες τις τεχνολογίες και μεθόδους και συμφώνησε κι αυτός με πολλές από τις προτάσεις των ΟΠ. Διαφώνησε, ωστόσο, για το ότι μπορεί να επιλυθεί στην ολότητά του το πρόβλημα με αυτές και επαναδιατύπωσε το θέμα της καύσης των υπολειμμάτων. Στο σημείο αυτό οι εκπρόσωποι των ΟΠ απάντησαν, χρησιμοποιώντας τεχνοικονομικά δεδομένα, ότι στην Ελλάδα είναι απολύτως ρεαλιστική η διαχείριση απορριμμάτων χωρίς καμιάς μορφή καύση–θερμική επεξεργασία, αν πιάσουμε τους μέσους ευρωπαϊκούς όρους ανακύκλωσης και κομποστοποίησης. Τέλος, ο Κώστας Διάκος, επικεφαλής της παράταξης «Αττική Οικολογική Απάντηση» στο Περιφερειακό Συμβούλιο Αττικής και νομικός εξήγησε ότι –όπως υποστηρίζουν και οι Οικολόγοι Πράσινοι– τα προτεινόμενα έργα μπορούν να προχωρήσουν άμεσα χωρίς να χρειαστούν καινούργιες μελέτες και χωροθετήσεις κάτι που πράγματι θα σήμαινε μεγάλη καθυστέρηση.
Για τη συνέχεια, οι Οικολόγοι Πράσινοι θα προωθήσουν τις προτάσεις τους στο ΥΠΕΚΑ και στο Υπουργείο Εσωτερικών, επιδιώκοντας συναντήσεις με την πολιτική ηγεσίας (ήδη αυτό έχει συμφωνηθεί με την Υπουργό ΠΕΚΑ κα Τ.Μπιρμπίλη). Θα προχωρήσουν, επίσης, σε εκδηλώσεις σε διάφορα σημεία της Αττικής για να παρουσιάσουν αναλυτικά τις προτάσεις
• Αυτοδιοίκηση και κοινωνικοί φορείς συνέκλιναν σε πολλά σημεία με τις προτάσεις των Οικολόγων Πράσινων
Στρογγυλό τραπέζι για τη «Διαχείριση των απορριμμάτων στην Αττική» διοργάνωσαν οι Οικολόγοι Πράσινοι, την Τετάρτη 26/1/2011, στην αίθουσα του γραφείου Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Ελλάδα.
Στο στρογγυλό τραπέζι παραβρέθηκαν ο Περιφερειάρχης Αττικής Γ. Σγουρός, ο Αντιδήμαρχος Καθαριότητας του Δήμου Αθηναίων Α. Βαρελάς, η σύμβουλος του Δημάρχου Πειραιά Β. Βέρα, ο Δήμαρχος Λαυρεωτικής Κ. Λεβαντής, ο τέως Δήμαρχος Κερατέας Στ. Ιατρού, ο Δήμαρχος Αγ. Αναργύρων/Καματερού Ν. Σαράντης, ο Αντιδήμαρχος Ν. Ιωνίας Φ. Τσομπάνογλου, ο Αντιδήμαρχος Αιγάλεω Γ.Δημομελέτης, οι περιφερειακοί σύμβουλοι της παράταξης «Αττική Οικολογική Απάντηση» Κ.Διάκος και Γ.Δημαράς, οι εκπρόσωποι της ΠΟΕ-ΟΤΑ Γ.Χάρδας και Θ.Μπιζάς, ο Γεν. Διευθυντής της Περιφέρειας Αττικής Θ.Καρδοματέας, ο πρόεδρος της Οικολογικής Εταιρείας Ανακύκλωσης Φ. Κυρκίτσος, ο διευθυντής της Greenpeace Ελλάδας Ν.Χαραλαμπίδης, ο Πρόεδρος του Δικτύου Μεσόγειος SOS B. Kουκιάσας. Ακόμη, συμμετείχαν εκ μέρους του ΥΠΕΚΑ ο σύμβουλος της Υπουργού Β.Τερζής, τα μέλη της Γραμματείας των Οικολόγων Πράσινων Γ. Παρασκευόπουλος και Τ. Κρομμύδας, ο εκπρόσωπος της Δημοκρατικής Αριστεράς Δ.Χατζησωκράτης, το στέλεχος της θεματικής ομάδας Περιβάλλοντος των ΟΠ Ν. Μάντζαρης και κάτοικοι πολλών περιοχών της Αττικής. Το στρογγυλό τραπέζι συντόνισε ο Ν. Χρυσόγελος που παρουσίασε και τις προτάσεις των Οικολόγων Πράσινων για τη διαχείριση των απορριμμάτων στην Αττική. Στο στρογγυλό τραπέζι προσκλήθηκαν, αλλά δεν παραβρέθηκαν, ο Υπουργός Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλ. Διακυβέρνησης Γ.Ραγκούσης, ο Δήμαρχος Φυλής Δ.Μπουραίμης, καθώς και εκπρόσωποι των άλλων πολιτικών κομμάτων.
Βασική επιτυχία της εκδήλωσης είναι ότι για πρώτη φορά συμμετείχαν χάρη στην πρωτοβουλία των Οικολόγων Πράσινων σε ένα τέτοιο στρογγυλό τραπέζι όλες οι προαναφερόμενες πλευρές, οι οποίες και συμφώνησαν με αρκετές από τις προτάσεις των Οικολόγων Πράσινων για την εξεύρεση δίκαιων, βιώσιμων και φιλικών προς το περιβάλλον λύσεων.
Οι προτάσεις των Οικολόγων Πράσινων που παρουσιάστηκαν λαμβάνουν υπόψιν το επείγον της υπόθεσης, βασίζονται σε μέτρα που θα μειώσουν συνολικά τα απορρίμματα και θα έχουν λογικό οικονομικό κόστος. Οι εν λόγω εναλλακτικές προτάσεις, οι οποίες είναι ενταγμένες σε μια «Στρατηγική Μηδενικών Αποβλήτων, κωδικοποιούνται σε 8 σημεία για βιώσιμη διαχείριση των σκουπιδιών στην Αττική με άμεση βελτίωση της κατάστασης στον ΧΥΤΑ στη Φυλή, χωρίς νέους χώρους ταφής, αλλά και χωρίς καύση ή άλλη θερμική επεξεργασία και τα οποία είναι τα εξής:
(1) Μονάδες κομποστοποίησης προδιαλεγμένων οργανικών απορριμμάτων σε Κερατέα – Γραμματικό, αντί για τους προγραμματισμένους νέους Χώρους Ταφής
(2) Μονάδα κομποστοποίησης προδιαλεγμένων οργανικών και στη Φυλή, αντί της προγραμματισμένης βιοξήρανσης & αναερόβιας χώνευσης σύμμεικτων απορριμμάτων
(3) Όλοι οι Δήμοι αναλαμβάνουν ευθύνες για κομποστοποίηση αλλά και για μείωση, ανακύκλωση, επαναχρησιμοποίηση των απορριμμάτων
(4) Δημιουργία Συστήματος Εναλλακτικής Διαχείρισης- Ανακύκλωσης Έντυπου Χαρτιού
(5) Χωριστοί κάδοι για: (α) χαρτί/χαρτόνι & έντυπα, (β) λοιπές συσκευασίες (γ) οργανικά (δ) υπολείμματα. Επιπλέον Κέντρα Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών (συσκευασιών) και δημοτικά κέντρα Επαναχρησιμοποίησης-Ανακύκλωσης.
(6) Εφαρμογή της νομοθεσίας, συμπλήρωση με νέα Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης για οργανικά υλικά, έπιπλα, ογκώδη αντικείμενα, φάρμακα, επικίνδυνα οικιακά απόβλητα
(7) Στοχευμένη ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών
(8) Διαμόρφωση νέου-επικαιροποίηση Περιφερειακού Σχεδιασμού για τα σκουπίδια στην Αττική
Ο Περιφερειάρχης Αττικής κ. Γ. Σγουρός, συμφωνώντας με αρκετές από τις προαναφερόμενες προτάσεις, διαπίστωσε ότι υπάρχουν προβλήματα με τον υπάρχοντα σχεδιασμό (ΠΕΣΔΑ) μια και τα έργα ωριμάζουν δύσκολα και ξεσηκώνουν αντιδράσεις. Δήλωσε, πάντως, ότι εξακολουθεί να θεωρεί ότι είναι απαραίτητη η προώθηση των δύο ΧΥΤΑ, ανεξαρτήτως της εκτέλεσης άλλων έργων και δράσεων. Ο ίδιος, εξηγώντας ότι μέχρι τα τέλη Ιουνίου την ευθύνη για τα απορρίμματα διατηρεί η κεντρική διοίκηση και όχι η εκλεγμένη περιφέρεια, ανέφερε ότι επιθυμεί να προωθήσει έργα που έχουν εξασφαλίσει την αποδοχή των τοπικών κοινωνιών. Ακόμη, διατύπωσε μια σειρά ερωτημάτων και επιφυλάξεων για το σχεδιασμό που προτείνουν οι Οικολόγοι Πράσινοι, καθώς και άλλοι φορείς. Στα ερωτήματα αυτά απάντησε αναλυτικά και με οικονομικά στοιχεία εκ μέρους των Οικολόγων Πράσινων ο Ν. Μάντζαρης. Ο κ. Σγουρός κατέληξε ότι είναι ανοικτός να ακούσει προτάσεις, με δεδομένο ότι μέχρι τώρα δεν υπήρξε ουσιαστικός διάλογος, και δεσμεύτηκε να οργανωθεί άμεσα ημερίδα από την Περιφέρεια για να προχωρήσει η συζήτηση που ξεκίνησε σήμερα.
Σημαντικό είναι ότι ο σημερινός Δήμαρχος Λαυρεωτικής κ. Λεβέντης και ο πρώην Δήμαρχος Κερατέας Σ. Ιατρού δήλωσαν ότι συμφωνούν με τις προτάσεις των Οικολόγων Πράσινων. Και εξέφρασαν την πικρία τους για το γεγονός ότι τα έργα επιδιώκεται να επιβληθούν με τη βία των ΜΑΤ. Από την πλευρά του, ο Αντιδήμαρχος Καθαριότητας της Αθήνας κ. Α.Βαρελάς, αφού αξιολόγησε ως ιδιαίτερα χρήσιμες τις προτάσεις των ΟΠ, ανέφερε ότι ο Δήμος θα αυξήσει τους μπλε κάδους, στοχεύοντας να γίνουν σύντομα ένας προς ένα με τους άλλους (από 1 προς 4 που είναι σήμερα), πως θα προχωρήσει σε εκστρατείες ενημέρωσης των πολιτών και πιλοτικά σε πρόγραμμα κομποστοποίησης και σε χώρους για συγκέντρωση, διαλογή και επαναξιοποίηση ογκωδών αντικειμένων και οικοδομικών υλικών (green points). Παρόμοιες δράσεις ανέφερε ότι θα αναπτύξει και ο Δήμος Πειραιά η κα. Βέρα.
Ο εκπρόσωπος του ΥΠΕΚΑ κ. Τερζής είπε ότι πρέπει να είμαστε ανοικτοί σε όλες τις τεχνολογίες και μεθόδους και συμφώνησε κι αυτός με πολλές από τις προτάσεις των ΟΠ. Διαφώνησε, ωστόσο, για το ότι μπορεί να επιλυθεί στην ολότητά του το πρόβλημα με αυτές και επαναδιατύπωσε το θέμα της καύσης των υπολειμμάτων. Στο σημείο αυτό οι εκπρόσωποι των ΟΠ απάντησαν, χρησιμοποιώντας τεχνοικονομικά δεδομένα, ότι στην Ελλάδα είναι απολύτως ρεαλιστική η διαχείριση απορριμμάτων χωρίς καμιάς μορφή καύση–θερμική επεξεργασία, αν πιάσουμε τους μέσους ευρωπαϊκούς όρους ανακύκλωσης και κομποστοποίησης. Τέλος, ο Κώστας Διάκος, επικεφαλής της παράταξης «Αττική Οικολογική Απάντηση» στο Περιφερειακό Συμβούλιο Αττικής και νομικός εξήγησε ότι –όπως υποστηρίζουν και οι Οικολόγοι Πράσινοι– τα προτεινόμενα έργα μπορούν να προχωρήσουν άμεσα χωρίς να χρειαστούν καινούργιες μελέτες και χωροθετήσεις κάτι που πράγματι θα σήμαινε μεγάλη καθυστέρηση.
Για τη συνέχεια, οι Οικολόγοι Πράσινοι θα προωθήσουν τις προτάσεις τους στο ΥΠΕΚΑ και στο Υπουργείο Εσωτερικών, επιδιώκοντας συναντήσεις με την πολιτική ηγεσίας (ήδη αυτό έχει συμφωνηθεί με την Υπουργό ΠΕΚΑ κα Τ.Μπιρμπίλη). Θα προχωρήσουν, επίσης, σε εκδηλώσεις σε διάφορα σημεία της Αττικής για να παρουσιάσουν αναλυτικά τις προτάσεις
Τρίτη 1 Φεβρουαρίου 2011
Επίσκεψη στη Νάξο και Σύρο – προτάσεις για την Περιφέρεια
Εν όψει του Περιφερειακού Συμβουλίου που συνεδριάζει την Δευτέρα 31/1 στη Σύρο, ο Νίκος Χρυσόγελος, επικεφαλής του “Οικολογικού Άνεμου” και Γραμματέας του Περιφερειακού Συμβουλίου Νοτίου Αιγαίου συζήτησε στην Νάξο και στη Σύρο τις προτάσεις της κίνησης για την οργάνωση της Περιφέρειας και του Περιφερειακού Συμβουλίου.
Ο Νίκος Χρυσόγελος επισκέφθηκε την Νάξο το Σάββατο 29/1 και την Κυριακή 30/1 για να αναπτύξει τις θέσεις της περιφεριεακής κίνησης για το ρόλο και τις πολιτικές που πρέπει να προωθήσει η Περιφέρεια Ν. Αιγαίου. Ο Νίκος Χρυσόγελος μίλησε σε εκδήλωση που οργάνωσε η Τοπική Πολιτική Κίνηση των Οικολόγων Πράσινων Νάξου και Μικρών Κυκλάδων και έδωσε συνέντευξη τύπου στα τοπικά ΜΜΕ . Στην εκδήλωση, ανταποκρινόμενοι στην πρόσκληση παρέστησαν μεταξύ άλλων, ο αντιδήμαρχος Νάξου και Μικρών Κυκλάδων, Μανόλης Πολυκρέτης, η επικεφαλής των “Πολιτών για τα νησιά μας” και Γραμματέας του δημοτικού συμβουλίου Νάξου και Μικρών Κυκλάδων, Θέκλα Κίζη, ο πρόεδρος του συμβουλίου της Δημοτικής Κοινότητας Χώρας Νάξου, Μάκης Συμεώνογλου, ο αντιπρόεδρος του Εμπορο-επαγγελματικού Συλλόγου Νάξου, Μιχάλης Μαστρογιαννόπουλος, φίλοι και μέλη των Οικολόγων Πράσινων.
Ο Νίκος Χρυσόγελος ανέπτυξε τις θέσεις του ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΑΝΕΜΟΥ για την οργάνωση και το ρόλο της Περιφέρειας Ν. Αιγαίου, επισημαίνοντας μεταξύ άλλων ότι η περιφέρεια πρέπει να παίζει ουσιαστικά ρόλο στον στρατηγικό σχεδιασμό των διαφόρων πολιτικών για το Ν. Αιγαίο καθώς και επιτελικό ρόλο ώστε να υπάρχει συνοχή μεταξύ των διαφόρων πολιτικών (ιδιαίτερα σε θέματα οικονομίας, κοινωνικής συνοχής, προστασίας περιβάλλοντος, μεταφορών) αλλά και μεταξύ περιφερειακού σχεδιασμού και τοπικών παρεμβάσεων και έργων από δήμους, όπως πχ διαχείριση απορριμμάτων, ενέργεια, νερό κα. Σχετικές επιστολές έχει στείλει ο Νίκος Χρυσόγελος στον Περιφερειάρχη και στους Περιφερειακούς Συμβούλους με τις ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΑΝΕΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ.
Στην εκδήλωση, παρουσιάστηκαν, επίσης, οι θέσεις της Τοπικής Πολιτικής Κίνησης των Οικολόγων Πράσινων, που παρουσίασε συνοπτικά ο Στέλιος Ευρυπιώτης, συντονιστής, για την αντιμετώπιση βασικών προβλημάτων του νησιού κάτι που έδωσε, μεταξύ άλλων, την αφορμή για τη συζήτηση που ακολούθησε. Δείτε τις ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΩΝ ΠΡΑΣΙΝΩΝ ΝΑΞΟΥ
Όπως επισήμανε η Χριστίνα Ευθυμιάτου, υποψήφια χωρική αντιπεριφερειάρχης Κυκλάδων του ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΑΝΕΜΟΥ, στο θέμα των απορριμμάτων χάθηκαν δυο δεκαετίες στην Νάξο μια και προτάσεις για την ολοκληρωμένη διαχείριση των απορριμμάτων υπήρχαν αλλά δεν προχώρησαν. Σε κάθε περίπτωση, όμως, έστω και καθυστερημένα πρέπει να προωθηθούν συγκροτημένα και μεθοδικά ολοκληρωμένες παρεμβάσεις για την μείωση, επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση και κομποστοποίηση των απορριμμάτων, ώστε να καταλήγουν για ταφή ελάχιστα υπολείμματα. Επίσης, πρέπει να μελετηθεί η εξυγίανση του σημερινού Χώρου Ανεξέλεγκτης Διάθεσης των Απορριμμάτων. Τα θέματα αυτά θα συζητηθούν σε ημερίδα που προγραμματίζεται να γίνει το επόμενο διάστημα στο νησί από την Τοπική Πολιτική Κίνηση των Οικολόγων Πράσινων, με δεδομένο ότι, όπως έδειξε και η συζήτηση που έγινε, το θέμα είναι φλέγον για την τοπική κοινωνία και χρειάζονται λύσεις άμεσα. Για το θέμα της διαχείρισης των απορριμμάτων αλλά και για άλλα περιβαλλοντικά θέματα, η Τοπική Κίνηση των Οικολόγων Πράσινων, συναντήθηκε προ ημερών με το δήμαρχο Νάξου και Μικρών Κυκλάδων, υπέβαλε τις προτάσεις της και ζήτησε να δημιουργηθεί μια επιτροπή με ανθρώπους που έχουν ολοκληρωμένη γνώση του θέματος ώστε να προετοιμαστεί εισήγηση και να γίνει ολοκληρωμένη συζήτηση σε επόμενη συνεδρίαση στο Δημοτικό Συμβούλιο.
Το βράδυ της Κυριακής 30/1, ο Νίκος Χρυσόγελος και η Χριστίνα Ευθυμιάτου συζήτησαν με στελέχη και φίλους του ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΑΝΕΜΟΥ τις παρεμβάσεις τους στο Περιφερειακό Συμβούλιο για τα θέματα της οργάνωσης της Περιφέρειας και του Περιφερειακού Συμβουλίου, της δημιουργίας από το Περιφερειακό Συμβούλιο επιτροπής για την επεξεργασία ενός σχεδίου Οργανισμού της Περιφέρειας που να αντιστοιχεί πραγματικά στο αρχιπέλαγος μας.
Με επιστολή του ο Νίκος Χρυσόγελος έχει ζητήσει το Περιφερειακό Συμβούλιο στις 31/1 να συζητήσει τον “οδικό χάρτη ενεργειών της Περιφέρειας και του Περιφερειακού Συμβουλίου μέχρι 31/3/2011” με δεδομένο ότι ήδη μερικές ημερομηνίες παρέρχονται. Ο Περιφερειάρχης θα πρέπει να ενημερώσει για θέματα που είναι δικής του ευθύνης, ενώ πρέπει να συζητηθούν και να δρομολογηθούν και θέματα που είναι αρμοδιότητας του Περιφερειακού Συμβουλίου.
Ο Νίκος Χρυσόγελος επισκέφθηκε την Νάξο το Σάββατο 29/1 και την Κυριακή 30/1 για να αναπτύξει τις θέσεις της περιφεριεακής κίνησης για το ρόλο και τις πολιτικές που πρέπει να προωθήσει η Περιφέρεια Ν. Αιγαίου. Ο Νίκος Χρυσόγελος μίλησε σε εκδήλωση που οργάνωσε η Τοπική Πολιτική Κίνηση των Οικολόγων Πράσινων Νάξου και Μικρών Κυκλάδων και έδωσε συνέντευξη τύπου στα τοπικά ΜΜΕ . Στην εκδήλωση, ανταποκρινόμενοι στην πρόσκληση παρέστησαν μεταξύ άλλων, ο αντιδήμαρχος Νάξου και Μικρών Κυκλάδων, Μανόλης Πολυκρέτης, η επικεφαλής των “Πολιτών για τα νησιά μας” και Γραμματέας του δημοτικού συμβουλίου Νάξου και Μικρών Κυκλάδων, Θέκλα Κίζη, ο πρόεδρος του συμβουλίου της Δημοτικής Κοινότητας Χώρας Νάξου, Μάκης Συμεώνογλου, ο αντιπρόεδρος του Εμπορο-επαγγελματικού Συλλόγου Νάξου, Μιχάλης Μαστρογιαννόπουλος, φίλοι και μέλη των Οικολόγων Πράσινων.
Ο Νίκος Χρυσόγελος ανέπτυξε τις θέσεις του ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΑΝΕΜΟΥ για την οργάνωση και το ρόλο της Περιφέρειας Ν. Αιγαίου, επισημαίνοντας μεταξύ άλλων ότι η περιφέρεια πρέπει να παίζει ουσιαστικά ρόλο στον στρατηγικό σχεδιασμό των διαφόρων πολιτικών για το Ν. Αιγαίο καθώς και επιτελικό ρόλο ώστε να υπάρχει συνοχή μεταξύ των διαφόρων πολιτικών (ιδιαίτερα σε θέματα οικονομίας, κοινωνικής συνοχής, προστασίας περιβάλλοντος, μεταφορών) αλλά και μεταξύ περιφερειακού σχεδιασμού και τοπικών παρεμβάσεων και έργων από δήμους, όπως πχ διαχείριση απορριμμάτων, ενέργεια, νερό κα. Σχετικές επιστολές έχει στείλει ο Νίκος Χρυσόγελος στον Περιφερειάρχη και στους Περιφερειακούς Συμβούλους με τις ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΑΝΕΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ.
Στην εκδήλωση, παρουσιάστηκαν, επίσης, οι θέσεις της Τοπικής Πολιτικής Κίνησης των Οικολόγων Πράσινων, που παρουσίασε συνοπτικά ο Στέλιος Ευρυπιώτης, συντονιστής, για την αντιμετώπιση βασικών προβλημάτων του νησιού κάτι που έδωσε, μεταξύ άλλων, την αφορμή για τη συζήτηση που ακολούθησε. Δείτε τις ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΩΝ ΠΡΑΣΙΝΩΝ ΝΑΞΟΥ
Όπως επισήμανε η Χριστίνα Ευθυμιάτου, υποψήφια χωρική αντιπεριφερειάρχης Κυκλάδων του ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΑΝΕΜΟΥ, στο θέμα των απορριμμάτων χάθηκαν δυο δεκαετίες στην Νάξο μια και προτάσεις για την ολοκληρωμένη διαχείριση των απορριμμάτων υπήρχαν αλλά δεν προχώρησαν. Σε κάθε περίπτωση, όμως, έστω και καθυστερημένα πρέπει να προωθηθούν συγκροτημένα και μεθοδικά ολοκληρωμένες παρεμβάσεις για την μείωση, επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση και κομποστοποίηση των απορριμμάτων, ώστε να καταλήγουν για ταφή ελάχιστα υπολείμματα. Επίσης, πρέπει να μελετηθεί η εξυγίανση του σημερινού Χώρου Ανεξέλεγκτης Διάθεσης των Απορριμμάτων. Τα θέματα αυτά θα συζητηθούν σε ημερίδα που προγραμματίζεται να γίνει το επόμενο διάστημα στο νησί από την Τοπική Πολιτική Κίνηση των Οικολόγων Πράσινων, με δεδομένο ότι, όπως έδειξε και η συζήτηση που έγινε, το θέμα είναι φλέγον για την τοπική κοινωνία και χρειάζονται λύσεις άμεσα. Για το θέμα της διαχείρισης των απορριμμάτων αλλά και για άλλα περιβαλλοντικά θέματα, η Τοπική Κίνηση των Οικολόγων Πράσινων, συναντήθηκε προ ημερών με το δήμαρχο Νάξου και Μικρών Κυκλάδων, υπέβαλε τις προτάσεις της και ζήτησε να δημιουργηθεί μια επιτροπή με ανθρώπους που έχουν ολοκληρωμένη γνώση του θέματος ώστε να προετοιμαστεί εισήγηση και να γίνει ολοκληρωμένη συζήτηση σε επόμενη συνεδρίαση στο Δημοτικό Συμβούλιο.
Το βράδυ της Κυριακής 30/1, ο Νίκος Χρυσόγελος και η Χριστίνα Ευθυμιάτου συζήτησαν με στελέχη και φίλους του ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΑΝΕΜΟΥ τις παρεμβάσεις τους στο Περιφερειακό Συμβούλιο για τα θέματα της οργάνωσης της Περιφέρειας και του Περιφερειακού Συμβουλίου, της δημιουργίας από το Περιφερειακό Συμβούλιο επιτροπής για την επεξεργασία ενός σχεδίου Οργανισμού της Περιφέρειας που να αντιστοιχεί πραγματικά στο αρχιπέλαγος μας.
Με επιστολή του ο Νίκος Χρυσόγελος έχει ζητήσει το Περιφερειακό Συμβούλιο στις 31/1 να συζητήσει τον “οδικό χάρτη ενεργειών της Περιφέρειας και του Περιφερειακού Συμβουλίου μέχρι 31/3/2011” με δεδομένο ότι ήδη μερικές ημερομηνίες παρέρχονται. Ο Περιφερειάρχης θα πρέπει να ενημερώσει για θέματα που είναι δικής του ευθύνης, ενώ πρέπει να συζητηθούν και να δρομολογηθούν και θέματα που είναι αρμοδιότητας του Περιφερειακού Συμβουλίου.
Παρασκευή 28 Ιανουαρίου 2011
ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΚΑΙ Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΔΑΡ ΓΙΑ ΦΟΡΟΥΜ ΔΙΑΛΟΓΟΥ
Η άποψη μου
Σχετικά με το δημοσίευμα της εφημερίδας ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ όπου γίνεται σύνδεση του ονόματός μου με την πρόταση της Δημοκρατικής Αριστεράς για δημιουργία ενός μόνιμου φόρουμ διαλόγου με τους ΟΙΚΟΛΟΓΟΥΣ ΠΡΑΣΙΝΟΥΣ, θα ήθελα να εκφράσω ο ίδιος την άποψή μου για να μην δημιουργούνται συγχύσεις ή λάθος εικόνες:
Ήμουν πράγματι ομιλητής σε εκδήλωση που διοργάνωσαν οι Τοπικές Πολιτικές Κινήσεις των Οικολόγων Πράσινων και της Δημοκρατικής Αριστεράς στους Αγ. Αναργύρους με θέμα την «οικονομική κρίση, τις προτάσεις των κομμάτων και των φορέων για την έξοδο από την κρίση και τον περιορισμό των επιπτώσεων από τις κοινωνικά άδικες και αναποτελεσματικές πολιτικές που εφαρμόζονται σήμερα». Η δική μου ομιλία (μπορείτε να την βρείτε στο μπλοκ μου http://ecogreensnikoschryso.blogspot.com/2011/01/blog-post_28.html ) ήταν αποκλειστικά επικεντρωμένη στο θέμα αυτό, όπως εξάλλου και η όλη συζήτηση που ακολούθησε μετά και την ομιλία του εκπροσώπου της Δημοκρατικής Αριστεράς Σ. Κουρουζίδη. Στην συγκεκριμένη εκδήλωση πράγματι παρέστη και ο Φώτης Κουβέλης που μεταξύ άλλων παρουσίασε την γνωστή πλέον πρόταση αλλά αυτή δεν ήταν στα αντικείμενα συζήτησης της εκδήλωσης ούτε σε αυτήν αναφέρθηκα εγώ ή κάποιος άλλος.
Κατ’ αρχή και ως Οικολόγος Πράσινος και προσωπικά, επειδή προέρχομαι από μια κουλτούρα διαλόγου, βρίσκω θετικό να συζητάνε τα πολιτικά κόμματα μεταξύ τους αλλά κυρίως με τους κοινωνικούς φορείς και τους πολίτες, χωρίς να ζητάνε προηγουμένως την κομματική ή άλλη ταυτότητά τους. Επίσης, η πολιτική συζήτηση πρέπει να χαρακτηρίζεται από ευγένεια και ευπρέπεια, έχει βαρεθεί ο κόσμος φραστικές αντιπαραθέσεις και ξύλινο λόγο.
Όμως, η δημιουργία ενός μόνιμου φόρουμ μεταξύ δυο ή τριών ή τεσσάρων ή δεν ξέρω πόσων πολιτικών κομμάτων δεν μπορεί παρά να προϋποθέτει συμφωνημένους στόχους και όχι απλώς μια πρόθεση να συζητάμε γενικώς. Η πρόταση της Δημοκρατικής Αριστεράς δέχομαι ότι ανταποκρίνεται στο πνεύμα μια ομάδας ανθρώπων της αριστεράς που επιζητεί την «ενότητα» (της αριστεράς ή τώρα πλέον της αριστεράς και της οικολογίας) αλλά και μιας μικρότερης ομάδας στελεχών και ψηφοφόρων της ανανεωτικής αριστεράς που, επηρεασμένοι και από την πολιτική κληρονομιά του Μιχάλη Παπαγιαννάκη, θα ήθελαν να δημιουργηθεί ένας κοινός πολιτικός χώρος τώρα που η Δημοκρατική Αριστερά αποχώρησε από τον ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ.
Μια πρόταση για τη δημιουργία ενός μόνιμου Φόρουμ μεταξύ της Δημοκρατικής Αριστεράς και των Οικολόγων Πράσινων για να συζητηθεί ουσιαστικά θα έπρεπε να έχει ξεκάθαρο στόχο. Κανένας δεν θα αρνιόνταν για παράδειγμα να γίνει μια συζήτηση μεταξύ των δυο χώρων σε μια εκδήλωση με θέμα «αριστερά και οικολογία». Τέτοιες συζητήσεις έχουν γίνει στο παρελθόν και θα ξαναγίνουν. Όμως, δυο κόμματα για να δημιουργήσουν ένα μόνιμο φόρουμ μεταξύ τους ή θα πρέπει να επιδιώκουν την σύγκλιση για να δημιουργήσουν ένα κοινό πολιτικό κόμμα, είτε να στοχεύουν σε εκλογική συνεργασία. Στην πρόταση της Δημοκρατικής Αριστεράς δεν αναφέρεται ούτε το ένα ούτε το άλλο ως λόγοι δημιουργίας ενός τέτοιου μόνιμου φόρουμ αλλά ούτε έχει διαφανεί μέχρι τώρα ότι η Δημοκρατική Αριστερά θέλει στρατηγικά να μετακινηθεί από την πολιτική οικογένεια της αριστεράς προς την πράσινη πολιτική οικογένεια (που είναι διαφορετική και σε ευρωπαϊκό επίπεδο και στο ευρωκοινοβούλιο και στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες). Αλλά ούτε οι Οικολόγοι Πράσινοι έχουν επιλέξει να ενταχθούν στον άξονα αριστερά – δεξιά, και έχουν διακηρύξει με αποφάσεις του συνεδρίου τους – και ήμουν από τους βασικούς υποστηρικτές μιας τέτοιας στρατηγικής - ότι επιδιώκουν τη δημιουργία ενός πράσινου πόλου που δεν εντάσσεται στις παλιές πολιτικές/κομματικές οριοθετήσεις. Επιδιώκουμε ένα πράσινο πόλο στον οποίο θα μπορούσαν να συγκλίνουν ομάδες και πολίτες που προέρχονται μεν από διαφορετικές αφετηρίες αλλά αναγνωρίζουν σήμερα ότι οι πράσινες πολιτικές για την οικονομία, την κοινωνία και το περιβάλλον είναι η σύγχρονη απάντηση στην κρίση.
Πολλές φορές ακόμα και οι πιο καλές προθέσεις παρεξηγούνται όταν ακολουθούνται διαδικασίες που δεν ανταποκρίνονται στις ευαισθησίες όλων ή/και γίνονται σε λάθος στιγμή. Κατ΄αρχή η πρόταση γίνεται σε μια στιγμή κατά την οποία οι εμπειρίες από την προσπάθεια ευρύτερων συνεργασιών σε επίπεδο περιφερειακών εκλογών δεν άφησαν καλές «αναμνήσεις» στους Οικολόγους Πράσινους. Σε ορισμένες περιοχές οι τοπικές δυνάμεις των Οικολόγων Πράσινων συμμετείχαν στην προσπάθεια δημιουργίας ευρύτερων σχημάτων στα οποία επικεφαλής ήταν κάποιο στέλεχος από την Αριστερά (Κρήτη, Ήπειρος, Ιόνια, Δυτ. Μακεδονία). Το αντίθετο, όμως, δεν έγινε σε καμία περίπτωση, δηλαδή δυνάμεις της αριστεράς (Δημοκρατική Αριστερά ή ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ) να συμμετάσχουν σε ένα περιφερειακό σχήμα όπου επικεφαλής ήταν στέλεχος των Οικολόγων Πράσινων. Τα αποτελέσματα της συνεργασίας -όπου υπήρξε- δεν ήταν από εκλογική άποψη ιδιαίτερα αισιόδοξα, δεν κερδήθηκε καν το εκλογικό άθροισμα των ποσοστών των πολιτικών χώρων που συνεργάστηκαν, ενώ το πράσινο πολιτικό μήνυμα κάπου χάθηκε. Μια εξήγηση είναι ότι μικρό κομμάτι των διαφορετικών αυτών πολιτικών οικογενειών (αριστερά –πράσινοι) βρίσκεται σε συγκοινωνούντα δοχεία. Τα πολιτικά ακροατήρια είναι σε μεγάλο βαθμό διαφορετικά και στη χώρας μας, όπως και σε άλλες χώρες, και δεν δημιουργήθηκε δυναμική σύγκλισης τους στα σχήματα συνεργασίας. Αντιθέτως, όπου το πράσινο πολιτικό μήνυμα ήταν σαφές γιατί ήταν «πράσινο» το ψηφοδέλτιο, τα σχήματα κέρδισαν σημαντικά ποσοστά. Οι 9 πράσινοι περιφερειακοί σύμβουλοι εκλέχτηκαν σε 8 περιφέρειες της χώρας όλοι με πράσινα ψηφοδέλτια και κανένας μέσα από ψηφοδέλτια συνεργασίας. Είναι λογικό, λοιπόν, ότι το επιχείρημα, να συνεργαστούν δυο διαφορετικά κόμματα στις εκλογές (περιφερειακές ή εθνικές) για λόγους τακτικής, ώστε να εκλέξουμε από κοινού περισσότερους ή έστω κάποιους εκπροσώπους, να μην έχει μόνο μια ανάγνωση και να μην οδηγεί αυτομάτως στην επιλογή της συνεργασίας ακόμα και για λόγους τακτικής. Νωπή είναι και η εμπειρία από την Ιταλία. Οι Πράσινοι συμμετείχαν στις τελευταίες εκλογές σε κοινό εκλογικό σχήμα αλλά κανένα από τα κόμματα αυτά δεν εξέλεξε κάποιον βουλευτή, γιατί - αν και στις προηγούμενες εκλογές εκπροσωπούσαν συνολικά περίπου το 10% του εκλογικού σώματος – δεν έπεισαν και έτσι δεν κατάφεραν να ξεπεράσουν καν το όριο του 3%. Στην πολιτική δεν υπάρχουν αυτοματισμοί.
Προσωπικά σέβομαι την διαδρομή πολλών στελεχών του συγκεκριμένου χώρου της ανανεωτικής αριστεράς αλλά όπως έχω πει και δημοσίως δεν υπάρχει λόγος ένα πράσινο κόμμα να περιοριστεί σήμερα στο πλαίσιο ενός χώρου γύρω από τον οποίο διαγκωνίζονται πολλά τμήματα της αριστεράς. Σε προηγούμενες δεκαετίες η πολιτική αντιπαράθεση στην Ελλάδα ήταν γύρω από τις δυνατότητες της ανανεωτικής αριστεράς να κερδίσει τη μάχη στο εσωτερικό της αριστεράς. Αυτό το θέμα ελάχιστα πλέον απασχολεί την κοινωνία. Η ανανεωτική αριστερά θα μπορούσε ίσως να αποτελέσει σήμερα κομμάτι ενός πράσινου κόμματος αλλά δεν έχει νόημα να δίνει μάχες για να πείσει ότι είναι καλύτερη αριστερά σε σχέση με τον ΣΥΡΙΖΑ, την ΑΝΤΑΡΣΙΑ ή το ΚΚΕ. Αλλά αυτό προφανώς είναι θέμα στρατηγικής επιλογής που θα το αποφασίσει η ίδια.
Οι εξελίξεις τις τελευταίες δυο δεκαετίες δείχνουν ότι οι παλιές αναλύσεις και τα παλιά εργαλεία αντιμετώπισης της κρίσης είναι ξεπερασμένα – μπορεί κάποια να είναι ακόμα χρήσιμα για να καταλάβουμε τις πολλές διαστάσεις της κρίσης. Οι επιλογές που γίνονται από τους κομματικούς φορείς και οι εξελίξεις δεν ταιριάζουν εύκολα στους απόλυτους διαχωρισμούς δεξιά-αριστερά. Είναι επίσης εντυπωσιακό, ότι σε μια εποχή κρίσης, δυναμώνουν δυο ανταγωνιστικά ρεύματα που αντιπροσωπεύουν εντελώς διαφορετικές αντιλήψεις και πρακτικές, από τη μία οι πράσινοι που διατυπώνουν συγκροτημένη πολιτική πρόταση σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την οικονομία, την κοινωνική αλληλεγγύη και την προστασία του περιβάλλοντος και από την άλλη η ακροδεξιά που βασίζεται στο φόβο και καλλιεργεί τις φοβίες όχι για να λύσει προβλήματα αλλά για να τα εκμεταλλευτεί εκλογικά. Η αριστερά, αν και θα περίμενε κανείς να ευδοκιμεί σε περίοδο κρίσης, αντιθέτως υποχωρεί αν όχι διαλύεται σε πολλά κομμάτια. Ορισμένα από τα κομμάτια αυτά συμμετέχουν πλέον στην Ευρώπη στους πράσινους.
Από την άλλη, οι συνεργασίες μεταξύ διαφορετικών κομμάτων που ανήκουν σε διαφορετικές πολιτικές οικογένειες στην Ευρώπη δεν αποκλείονται αλλά είναι μετεκλογικές και αφορούν στην πιθανότητα κυβερνήσεων συνεργασίας στην βάση ενός συμφωνημένου πολιτικού-κυβερνητικού προγράμματος. Κάτι τέτοιο δεν απασχολεί αυτή την περίοδο την ελληνική κοινωνία αλλά ούτε έχει διατυπωθεί ως στόχος ενός φόρουμ μεταξύ Δημοκρατικής Αριστεράς και Οικολόγων Πράσινων. Πολύ περισσότερο που και να συμφωνούσαν μεταξύ τους τα δυο κόμματα θα ήταν εξαιρετικά απίθανο να βρεθούν σε ένα κυβερνητικό σχήμα (τουλάχιστον οι Οικολόγοι Πράσινοι) σε συνεργασία με ένα από τα δυο κόμματα εξουσίας με τις πολιτικές που ακολουθούν αυτά σήμερα και την πολιτική απαξίωση που εισπράττουν για τις πολιτικές τους. Αν δεν είναι στόχος, λοιπόν, η διαμόρφωση ενός κυβερνητικού προγράμματος, ποιος θα ήταν ο στόχος αυτή την περίοδο για τη δημιουργία ενός μόνιμου φόρουμ;
Προτεραιότητα έχει – και αυτό το διαπιστώνω προσωπικά σε όλες τις επαφές με πολίτες αλλά και σε όλες τις εκδηλώσεις που συμμετέχω- η διατύπωση συγκεκριμένων προτάσεων σε θέματα οικονομίας, λειτουργίας του πολιτικού συστήματος, αναζήτησης των λόγων που φτάσαμε στην βαθιά αυτή κρίση ώστε να μην επαναληφθούν τα λάθη του παρελθόντος. Αυτό απαιτεί ευρύτερο διάλογο, όχι μόνο μεταξύ δυο κομμάτων, όχι μόνο μεταξύ κομμάτων. Απαιτεί πάντως διάλογο για το συγκεκριμένο κάθε φορά και όχι κινήσεις που φαίνονται – ακόμα και αν δεν είναι – ότι στοχεύουν περισσότερο στο επικοινωνιακό επίπεδο.
Αν τα κόμματα, όλα τα κόμματα, μικρότερα και μεγαλύτερα, θέλουν να κερδίσουν (ξανά) την εμπιστοσύνη της κοινωνίας οφείλουν να καταθέσουν ξεκάθαρες προτάσεις για την έξοδο από την βαθιά οικονομική, δημοσιονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική κρίση. Μέσα από αυτή την διαδικασία θα γίνει η ανασύνθεση του πολιτικού και κοινωνικού σκηνικού, με την ανάδειξη, πιστεύω, νέων πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων. Στις πρωτοβουλίες για θεματικές πλειοψηφίες και πάντα γύρω από συγκεκριμένα θέματα μπορούν να φανούν οι δυνατότητες συνεργασίας ή η αδυναμία κοινού βηματισμού.
Πάντως είναι, νομίζω, αναγκαιότητα μέσα στα επόμενα χρόνια να υπάρχει ένα πράσινο κόμμα που θα μπορεί να συγκεντρώνει το 8-10% του εκλογικού σώματος, ώστε να μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά τις πολιτικές εξελίξεις και να προωθήσει τις αναγκαίες πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές αλλαγές μέσα από την καθημερινή παρέμβασή του. Η κρίση του πολιτικού συστήματος πρέπει να οδηγήσει προς την ενδυνάμωση εκείνων των πολιτικών δυνάμεων - όπως είναι οι πράσινοι - που αντιπροσωπεύουν μια διαφορετική πολιτική που επιζητεί και προτείνει λύσεις σε όλα τα επίπεδα, όχι επιβράβευση των δυνάμεων που στηρίζονται ακριβώς στο βάθεμα της κρίσης. Αυτό προϋποθέτει ο πράσινος πόλος να γίνει σημείο σύγκλισης ευρύτερων πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων και ενεργών πολιτών όπως έχει συμβεί εξάλλου στις περισσότερες κεντροευρωπαϊκές χώρες. Ίσως αυτό είναι ακόμα πιο σημαντικό για τη χώρα μας γιατί η έξοδος από την βαθιά κρίση εξαρτιέται σε σημαντικό βαθμό από το αν θα καταφέρουν οι νέες κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις που αναδεικνύονται μέσα από την κρίση να συγκροτήσουν μια ελκυστική εναλλακτική πρόταση. Διαφορετικά θα οδηγηθούμε στην αποσύνθεση της πολιτικής, στον κατακερματισμό των κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων και στην κυριαρχία φοβικών και λαϊκιστικών κομμάτων.
Σχετικά με το δημοσίευμα της εφημερίδας ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ όπου γίνεται σύνδεση του ονόματός μου με την πρόταση της Δημοκρατικής Αριστεράς για δημιουργία ενός μόνιμου φόρουμ διαλόγου με τους ΟΙΚΟΛΟΓΟΥΣ ΠΡΑΣΙΝΟΥΣ, θα ήθελα να εκφράσω ο ίδιος την άποψή μου για να μην δημιουργούνται συγχύσεις ή λάθος εικόνες:
Ήμουν πράγματι ομιλητής σε εκδήλωση που διοργάνωσαν οι Τοπικές Πολιτικές Κινήσεις των Οικολόγων Πράσινων και της Δημοκρατικής Αριστεράς στους Αγ. Αναργύρους με θέμα την «οικονομική κρίση, τις προτάσεις των κομμάτων και των φορέων για την έξοδο από την κρίση και τον περιορισμό των επιπτώσεων από τις κοινωνικά άδικες και αναποτελεσματικές πολιτικές που εφαρμόζονται σήμερα». Η δική μου ομιλία (μπορείτε να την βρείτε στο μπλοκ μου http://ecogreensnikoschryso.blogspot.com/2011/01/blog-post_28.html ) ήταν αποκλειστικά επικεντρωμένη στο θέμα αυτό, όπως εξάλλου και η όλη συζήτηση που ακολούθησε μετά και την ομιλία του εκπροσώπου της Δημοκρατικής Αριστεράς Σ. Κουρουζίδη. Στην συγκεκριμένη εκδήλωση πράγματι παρέστη και ο Φώτης Κουβέλης που μεταξύ άλλων παρουσίασε την γνωστή πλέον πρόταση αλλά αυτή δεν ήταν στα αντικείμενα συζήτησης της εκδήλωσης ούτε σε αυτήν αναφέρθηκα εγώ ή κάποιος άλλος.
Κατ’ αρχή και ως Οικολόγος Πράσινος και προσωπικά, επειδή προέρχομαι από μια κουλτούρα διαλόγου, βρίσκω θετικό να συζητάνε τα πολιτικά κόμματα μεταξύ τους αλλά κυρίως με τους κοινωνικούς φορείς και τους πολίτες, χωρίς να ζητάνε προηγουμένως την κομματική ή άλλη ταυτότητά τους. Επίσης, η πολιτική συζήτηση πρέπει να χαρακτηρίζεται από ευγένεια και ευπρέπεια, έχει βαρεθεί ο κόσμος φραστικές αντιπαραθέσεις και ξύλινο λόγο.
Όμως, η δημιουργία ενός μόνιμου φόρουμ μεταξύ δυο ή τριών ή τεσσάρων ή δεν ξέρω πόσων πολιτικών κομμάτων δεν μπορεί παρά να προϋποθέτει συμφωνημένους στόχους και όχι απλώς μια πρόθεση να συζητάμε γενικώς. Η πρόταση της Δημοκρατικής Αριστεράς δέχομαι ότι ανταποκρίνεται στο πνεύμα μια ομάδας ανθρώπων της αριστεράς που επιζητεί την «ενότητα» (της αριστεράς ή τώρα πλέον της αριστεράς και της οικολογίας) αλλά και μιας μικρότερης ομάδας στελεχών και ψηφοφόρων της ανανεωτικής αριστεράς που, επηρεασμένοι και από την πολιτική κληρονομιά του Μιχάλη Παπαγιαννάκη, θα ήθελαν να δημιουργηθεί ένας κοινός πολιτικός χώρος τώρα που η Δημοκρατική Αριστερά αποχώρησε από τον ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ.
Μια πρόταση για τη δημιουργία ενός μόνιμου Φόρουμ μεταξύ της Δημοκρατικής Αριστεράς και των Οικολόγων Πράσινων για να συζητηθεί ουσιαστικά θα έπρεπε να έχει ξεκάθαρο στόχο. Κανένας δεν θα αρνιόνταν για παράδειγμα να γίνει μια συζήτηση μεταξύ των δυο χώρων σε μια εκδήλωση με θέμα «αριστερά και οικολογία». Τέτοιες συζητήσεις έχουν γίνει στο παρελθόν και θα ξαναγίνουν. Όμως, δυο κόμματα για να δημιουργήσουν ένα μόνιμο φόρουμ μεταξύ τους ή θα πρέπει να επιδιώκουν την σύγκλιση για να δημιουργήσουν ένα κοινό πολιτικό κόμμα, είτε να στοχεύουν σε εκλογική συνεργασία. Στην πρόταση της Δημοκρατικής Αριστεράς δεν αναφέρεται ούτε το ένα ούτε το άλλο ως λόγοι δημιουργίας ενός τέτοιου μόνιμου φόρουμ αλλά ούτε έχει διαφανεί μέχρι τώρα ότι η Δημοκρατική Αριστερά θέλει στρατηγικά να μετακινηθεί από την πολιτική οικογένεια της αριστεράς προς την πράσινη πολιτική οικογένεια (που είναι διαφορετική και σε ευρωπαϊκό επίπεδο και στο ευρωκοινοβούλιο και στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες). Αλλά ούτε οι Οικολόγοι Πράσινοι έχουν επιλέξει να ενταχθούν στον άξονα αριστερά – δεξιά, και έχουν διακηρύξει με αποφάσεις του συνεδρίου τους – και ήμουν από τους βασικούς υποστηρικτές μιας τέτοιας στρατηγικής - ότι επιδιώκουν τη δημιουργία ενός πράσινου πόλου που δεν εντάσσεται στις παλιές πολιτικές/κομματικές οριοθετήσεις. Επιδιώκουμε ένα πράσινο πόλο στον οποίο θα μπορούσαν να συγκλίνουν ομάδες και πολίτες που προέρχονται μεν από διαφορετικές αφετηρίες αλλά αναγνωρίζουν σήμερα ότι οι πράσινες πολιτικές για την οικονομία, την κοινωνία και το περιβάλλον είναι η σύγχρονη απάντηση στην κρίση.
Πολλές φορές ακόμα και οι πιο καλές προθέσεις παρεξηγούνται όταν ακολουθούνται διαδικασίες που δεν ανταποκρίνονται στις ευαισθησίες όλων ή/και γίνονται σε λάθος στιγμή. Κατ΄αρχή η πρόταση γίνεται σε μια στιγμή κατά την οποία οι εμπειρίες από την προσπάθεια ευρύτερων συνεργασιών σε επίπεδο περιφερειακών εκλογών δεν άφησαν καλές «αναμνήσεις» στους Οικολόγους Πράσινους. Σε ορισμένες περιοχές οι τοπικές δυνάμεις των Οικολόγων Πράσινων συμμετείχαν στην προσπάθεια δημιουργίας ευρύτερων σχημάτων στα οποία επικεφαλής ήταν κάποιο στέλεχος από την Αριστερά (Κρήτη, Ήπειρος, Ιόνια, Δυτ. Μακεδονία). Το αντίθετο, όμως, δεν έγινε σε καμία περίπτωση, δηλαδή δυνάμεις της αριστεράς (Δημοκρατική Αριστερά ή ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ) να συμμετάσχουν σε ένα περιφερειακό σχήμα όπου επικεφαλής ήταν στέλεχος των Οικολόγων Πράσινων. Τα αποτελέσματα της συνεργασίας -όπου υπήρξε- δεν ήταν από εκλογική άποψη ιδιαίτερα αισιόδοξα, δεν κερδήθηκε καν το εκλογικό άθροισμα των ποσοστών των πολιτικών χώρων που συνεργάστηκαν, ενώ το πράσινο πολιτικό μήνυμα κάπου χάθηκε. Μια εξήγηση είναι ότι μικρό κομμάτι των διαφορετικών αυτών πολιτικών οικογενειών (αριστερά –πράσινοι) βρίσκεται σε συγκοινωνούντα δοχεία. Τα πολιτικά ακροατήρια είναι σε μεγάλο βαθμό διαφορετικά και στη χώρας μας, όπως και σε άλλες χώρες, και δεν δημιουργήθηκε δυναμική σύγκλισης τους στα σχήματα συνεργασίας. Αντιθέτως, όπου το πράσινο πολιτικό μήνυμα ήταν σαφές γιατί ήταν «πράσινο» το ψηφοδέλτιο, τα σχήματα κέρδισαν σημαντικά ποσοστά. Οι 9 πράσινοι περιφερειακοί σύμβουλοι εκλέχτηκαν σε 8 περιφέρειες της χώρας όλοι με πράσινα ψηφοδέλτια και κανένας μέσα από ψηφοδέλτια συνεργασίας. Είναι λογικό, λοιπόν, ότι το επιχείρημα, να συνεργαστούν δυο διαφορετικά κόμματα στις εκλογές (περιφερειακές ή εθνικές) για λόγους τακτικής, ώστε να εκλέξουμε από κοινού περισσότερους ή έστω κάποιους εκπροσώπους, να μην έχει μόνο μια ανάγνωση και να μην οδηγεί αυτομάτως στην επιλογή της συνεργασίας ακόμα και για λόγους τακτικής. Νωπή είναι και η εμπειρία από την Ιταλία. Οι Πράσινοι συμμετείχαν στις τελευταίες εκλογές σε κοινό εκλογικό σχήμα αλλά κανένα από τα κόμματα αυτά δεν εξέλεξε κάποιον βουλευτή, γιατί - αν και στις προηγούμενες εκλογές εκπροσωπούσαν συνολικά περίπου το 10% του εκλογικού σώματος – δεν έπεισαν και έτσι δεν κατάφεραν να ξεπεράσουν καν το όριο του 3%. Στην πολιτική δεν υπάρχουν αυτοματισμοί.
Προσωπικά σέβομαι την διαδρομή πολλών στελεχών του συγκεκριμένου χώρου της ανανεωτικής αριστεράς αλλά όπως έχω πει και δημοσίως δεν υπάρχει λόγος ένα πράσινο κόμμα να περιοριστεί σήμερα στο πλαίσιο ενός χώρου γύρω από τον οποίο διαγκωνίζονται πολλά τμήματα της αριστεράς. Σε προηγούμενες δεκαετίες η πολιτική αντιπαράθεση στην Ελλάδα ήταν γύρω από τις δυνατότητες της ανανεωτικής αριστεράς να κερδίσει τη μάχη στο εσωτερικό της αριστεράς. Αυτό το θέμα ελάχιστα πλέον απασχολεί την κοινωνία. Η ανανεωτική αριστερά θα μπορούσε ίσως να αποτελέσει σήμερα κομμάτι ενός πράσινου κόμματος αλλά δεν έχει νόημα να δίνει μάχες για να πείσει ότι είναι καλύτερη αριστερά σε σχέση με τον ΣΥΡΙΖΑ, την ΑΝΤΑΡΣΙΑ ή το ΚΚΕ. Αλλά αυτό προφανώς είναι θέμα στρατηγικής επιλογής που θα το αποφασίσει η ίδια.
Οι εξελίξεις τις τελευταίες δυο δεκαετίες δείχνουν ότι οι παλιές αναλύσεις και τα παλιά εργαλεία αντιμετώπισης της κρίσης είναι ξεπερασμένα – μπορεί κάποια να είναι ακόμα χρήσιμα για να καταλάβουμε τις πολλές διαστάσεις της κρίσης. Οι επιλογές που γίνονται από τους κομματικούς φορείς και οι εξελίξεις δεν ταιριάζουν εύκολα στους απόλυτους διαχωρισμούς δεξιά-αριστερά. Είναι επίσης εντυπωσιακό, ότι σε μια εποχή κρίσης, δυναμώνουν δυο ανταγωνιστικά ρεύματα που αντιπροσωπεύουν εντελώς διαφορετικές αντιλήψεις και πρακτικές, από τη μία οι πράσινοι που διατυπώνουν συγκροτημένη πολιτική πρόταση σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την οικονομία, την κοινωνική αλληλεγγύη και την προστασία του περιβάλλοντος και από την άλλη η ακροδεξιά που βασίζεται στο φόβο και καλλιεργεί τις φοβίες όχι για να λύσει προβλήματα αλλά για να τα εκμεταλλευτεί εκλογικά. Η αριστερά, αν και θα περίμενε κανείς να ευδοκιμεί σε περίοδο κρίσης, αντιθέτως υποχωρεί αν όχι διαλύεται σε πολλά κομμάτια. Ορισμένα από τα κομμάτια αυτά συμμετέχουν πλέον στην Ευρώπη στους πράσινους.
Από την άλλη, οι συνεργασίες μεταξύ διαφορετικών κομμάτων που ανήκουν σε διαφορετικές πολιτικές οικογένειες στην Ευρώπη δεν αποκλείονται αλλά είναι μετεκλογικές και αφορούν στην πιθανότητα κυβερνήσεων συνεργασίας στην βάση ενός συμφωνημένου πολιτικού-κυβερνητικού προγράμματος. Κάτι τέτοιο δεν απασχολεί αυτή την περίοδο την ελληνική κοινωνία αλλά ούτε έχει διατυπωθεί ως στόχος ενός φόρουμ μεταξύ Δημοκρατικής Αριστεράς και Οικολόγων Πράσινων. Πολύ περισσότερο που και να συμφωνούσαν μεταξύ τους τα δυο κόμματα θα ήταν εξαιρετικά απίθανο να βρεθούν σε ένα κυβερνητικό σχήμα (τουλάχιστον οι Οικολόγοι Πράσινοι) σε συνεργασία με ένα από τα δυο κόμματα εξουσίας με τις πολιτικές που ακολουθούν αυτά σήμερα και την πολιτική απαξίωση που εισπράττουν για τις πολιτικές τους. Αν δεν είναι στόχος, λοιπόν, η διαμόρφωση ενός κυβερνητικού προγράμματος, ποιος θα ήταν ο στόχος αυτή την περίοδο για τη δημιουργία ενός μόνιμου φόρουμ;
Προτεραιότητα έχει – και αυτό το διαπιστώνω προσωπικά σε όλες τις επαφές με πολίτες αλλά και σε όλες τις εκδηλώσεις που συμμετέχω- η διατύπωση συγκεκριμένων προτάσεων σε θέματα οικονομίας, λειτουργίας του πολιτικού συστήματος, αναζήτησης των λόγων που φτάσαμε στην βαθιά αυτή κρίση ώστε να μην επαναληφθούν τα λάθη του παρελθόντος. Αυτό απαιτεί ευρύτερο διάλογο, όχι μόνο μεταξύ δυο κομμάτων, όχι μόνο μεταξύ κομμάτων. Απαιτεί πάντως διάλογο για το συγκεκριμένο κάθε φορά και όχι κινήσεις που φαίνονται – ακόμα και αν δεν είναι – ότι στοχεύουν περισσότερο στο επικοινωνιακό επίπεδο.
Αν τα κόμματα, όλα τα κόμματα, μικρότερα και μεγαλύτερα, θέλουν να κερδίσουν (ξανά) την εμπιστοσύνη της κοινωνίας οφείλουν να καταθέσουν ξεκάθαρες προτάσεις για την έξοδο από την βαθιά οικονομική, δημοσιονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική κρίση. Μέσα από αυτή την διαδικασία θα γίνει η ανασύνθεση του πολιτικού και κοινωνικού σκηνικού, με την ανάδειξη, πιστεύω, νέων πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων. Στις πρωτοβουλίες για θεματικές πλειοψηφίες και πάντα γύρω από συγκεκριμένα θέματα μπορούν να φανούν οι δυνατότητες συνεργασίας ή η αδυναμία κοινού βηματισμού.
Πάντως είναι, νομίζω, αναγκαιότητα μέσα στα επόμενα χρόνια να υπάρχει ένα πράσινο κόμμα που θα μπορεί να συγκεντρώνει το 8-10% του εκλογικού σώματος, ώστε να μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά τις πολιτικές εξελίξεις και να προωθήσει τις αναγκαίες πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές αλλαγές μέσα από την καθημερινή παρέμβασή του. Η κρίση του πολιτικού συστήματος πρέπει να οδηγήσει προς την ενδυνάμωση εκείνων των πολιτικών δυνάμεων - όπως είναι οι πράσινοι - που αντιπροσωπεύουν μια διαφορετική πολιτική που επιζητεί και προτείνει λύσεις σε όλα τα επίπεδα, όχι επιβράβευση των δυνάμεων που στηρίζονται ακριβώς στο βάθεμα της κρίσης. Αυτό προϋποθέτει ο πράσινος πόλος να γίνει σημείο σύγκλισης ευρύτερων πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων και ενεργών πολιτών όπως έχει συμβεί εξάλλου στις περισσότερες κεντροευρωπαϊκές χώρες. Ίσως αυτό είναι ακόμα πιο σημαντικό για τη χώρα μας γιατί η έξοδος από την βαθιά κρίση εξαρτιέται σε σημαντικό βαθμό από το αν θα καταφέρουν οι νέες κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις που αναδεικνύονται μέσα από την κρίση να συγκροτήσουν μια ελκυστική εναλλακτική πρόταση. Διαφορετικά θα οδηγηθούμε στην αποσύνθεση της πολιτικής, στον κατακερματισμό των κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων και στην κυριαρχία φοβικών και λαϊκιστικών κομμάτων.
Συζήτηση: οικονομική κρίση και προτάσεις διεξόδου
Η εισήγηση μου στην εκδήλωση για την οικονομία που διοργάνωσαν στους Αγ. Αναργύρους η Τοπική Πολική Κίνηση των Οικολόγων Πράσινων (Αγ. Αναργύρων-Καματερού) και η τοπική κίνηση της Δημοκρατικής Αριστεράς στις 17/1/2011
Η κρίση να αποτελέσει τουλάχιστον μια ευκαιρία για πράσινες λύσεις
Του Νίκου Χρυσόγελου
Στελέχους των Οικολόγων Πράσινων
Από το 2008 έχουμε εισέλθει σε μια βαθιά παγκόσμια κρίση με πολλές όψεις. Ξεκίνησε ως χρηματοπιστωτική κρίση μιας «εικονικής» οικονομίας στις ΗΠΑ και μετατράπηκε σε μια παγκόσμια οικονομική κρίση που καταπίνει τρισεκατομμύρια δολάρια και καταστρέφει τις ζωές εκατοντάδων εκατομμυρίων πολιτών. Αλλά η σημερινή κρίση είναι παράλληλα οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική.
Η παγκόσμια οικονομική κρίση έχει τη δική της συμβολή στην οικονομική και δημοσιονομική κρίση που ζούμε στη χώρας μας. Αλλά τα χαρακτηριστικά της ελληνικής κρίσης έχουν να κάνουν κατά πολύ με το αποτυχημένο οικονομικό μοντέλο που ακολουθήσαμε τα τελευταία χρόνια, με την έκρηξη της κατανάλωσης και τη συρρίκνωσης της πραγματικής οικονομίας, την υιοθέτησης ενός μοντέλου όπου ευημερούν ορισμένοι δείκτες (πχ ΑΕΠ) αλλά χειροτερεύουν οι δείκτες που δείχνουν αν πράγματι μια κοινωνία αναπτύσσει τις κοινωνικές και περιβαλλοντικές υποδομές της και μια οικονομία με μέλλον.
Η δημοσιονομική διάσταση της κρίσης είναι πολύ σημαντική αλλά συνδέεται με το μοντέλο ανάπτυξης που ακολουθήθηκε τις τελευταίες δεκαετίες και είναι αποτέλεσμα της χρεοκοπίας του πολιτικού συστήματος. Οι κυβερνήσεις των τελευταίων δεκαετιών ακολούθησαν μια καταστροφική πολιτική που συνέβαλε στη δημιουργία μιας προβληματικής οικονομίας και επιδείνωσε τα δημοσιονομικά προβλήματα. Στα προβλήματα διαρθρωτικής φύσης περιλαμβάνονται και η διαφθορά, οι πελατειακές σχέσεις, η σπατάλη των φυσικών και οικονομικών πόρων στη λογική της νομής της εξουσίας, αλλά και η ανικανότητα του πολιτικού συστήματος να παίξει ένα ρόλο στην στροφή προς τη βιωσιμότητα
Τόσο η προηγούμενη όσο και η σημερινή κυβέρνηση απέτυχαν πλήρως να διαχειριστούν με λογικό και συνεκτικό τρόπο την κρίση ώστε να περιοριστούν οι επιπτώσεις της. Αντίθετα έκαναν ότι …μπορούσαν για να ενταθούν οι επιπτώσεις της κρίσης και να υποστούμε το μέγιστο των συνεπειών της.
Η προηγούμενη κυβέρνηση της ΝΔ είδε το πλοίο να κατευθύνεται στα βράχια (καταχρέωσε τη χώρα και γενίκευσε τη διαφθορά) και, αντιλαμβανόμενη ότι θα βυθιστεί σύντομα, το εγκατέλειψε βιαστικά.
Η σημερινή κυβέρνηση διαχειρίστηκε το πρόβλημα με προχειρότητα κι αποσπασματικότητα και είναι συν-υπεύθυνη για το ότι το ΔΝΤ μπήκε στην Ελλάδα και την ΕΕ. κάτι που επέτεινε την κρίση με την υιοθέτηση κοινωνικά άδικων και αναποτελεσματικών μέτρων. Προεκλογικά υποσχέθηκε πράγματα που ήταν αδύνατο να γίνουν, σαν να μην γνώριζε το πρόβλημα. Κέρδισε μεγάλη πλειοψηφία υποσχόμενη ακριβώς τα αντίθετα από αυτά που κάνει. Έδειξε να αγνοεί και να αιφνιδιάζεται με την αντίδραση των αγορών και της ΕΕ, αν και θα έπρεπε να έχει πλήρη επίγνωση της κατάστασης. Διαχειρίστηκε εντελώς λανθασμένα από επικοινωνιακή άποψη τη δημοσιονομική και οικονομική κρίση. Εγκατέλειψε ακόμα και στα λόγια τα περί πράσινης ανάπτυξης πανικόβλητη και μεγέθυνε με τις επικοινωνιακές κινήσεις της το πρόβλημα δανεισμού, ενώ θα έπρεπε οι πρώτες κινήσεις της να αφορούν στην πράσινη μεταρρύθμιση της οικονομίας και τη μεταρρύθμιση του φορολογικού συστήματος. Πελαγοδρόμησε σε αντιφατικές πολιτικές (ΔΝΤ, δανεισμός, τι ήθελε πραγματικά από την Ευρωζώνη και την ΕΕ). Δεν δημιούργησε πραγματικές συμμαχίες για μεταρρύθμιση της Ευρωζώνης και για ένα Πράσινο New Deal. Κατάφερε έτσι να εντείνει την κρίση, να δημιουργήσει αρνητική ψυχολογία και να καταστήσει κεντρικό πλέον πρόβλημα της κρίσης αυτό του δανεισμού, προκαλώντας μεγαλύτερη ένταση του δημοσιονομικού προβλήματος με τις πολιτικές της (αύξηση του χρέους), κατάρρευση της πραγματικής οικονομίας, δημιουργία χιλιάδων ανέργων και διάλυση του κοινωνικού ιστού. Ακόμα και αν επιτευχθούν οι δημοσιονομικοί στόχοι για τη μείωση του ελλείμματος το αποτέλεσμα δεν θα είναι βιώσιμο αν η προσπάθεια αυτή αφήσει πίσω της εκατοντάδες χιλιάδες ανέργους και φτωχούς καθώς και τεράστιο οικονομικό και περιβαλλοντικό χρέος.
Η Ελλάδα χρωστούσε ριζικές αλλαγές, πρώτα από όλα στον εαυτό της. Έπρεπε εδώ και καιρό να έχουν αντιμετωπιστεί τα σοβαρά οικονομικά και δημοσιονομικά προβλήματα της χώρας, αντί να κρύβονται κάτω από το χαλί. Αν είχαν εισακουστεί οι πολιτικές προτάσεις των Οικολόγων Πράσινων και των Ευρωπαίων Πράσινων θα είχε διαμορφωθεί έγκαιρα και με μικρότερο κοινωνικό κόστος μια στρατηγική εξόδου από την πολλαπλή κρίση ενώ θα είχαν δημιουργηθεί ευρύτερες συμμαχίες μέσα στην ΕΕ (πχ στο Ευρωκοινοβούλιο την ίδια μέρα με την υπογραφή του Μνημονίου ψηφίζονταν με μεγάλη πλειοψηφία η πρόταση των Πρασίνων για μεταρρύθμιση της Ευρωζώνης, αλληλεγγύη στην Ελλάδα, ευρωομόλογα κα). Δεν θα γινόμασταν το μαύρο πρόβατο, οι κερδοσκόποι των αγορών δεν θα κατάφερναν να απομονώσουν τη χώρα, και - το πολύ σημαντικό- η αναγκαία δημοσιονομική εξυγίανση θα συνδέονταν με μεταρρύθμιση και όχι διάλυση της οικονομίας, αναβάθμιση των κοινωνικών υποδομών, προστασία και διαχείριση του περιβάλλοντος ως οικονομική αναγκαιότητα και ως ευκαιρία για δημιουργία νέων χιλιάδων πράσινων θέσεων εργασίας.
Η μεγαλύτερη αποτυχία και της κυβέρνησης και της τρόϊκας είναι το γεγονός ότι οι σημερινές πολιτικές όχι μόνο αφαιρούν εισοδήματα αλλά και υποχρεώνουν τα νοικοκυριά να δαπανούν από τον οικογενειακό τους προϋπολογισμό περισσότερα χρήματα για να καλύπτουν βασικές ανάγκες τους μια και οι - έτσι κι αλλιώς χαμηλού επιπέδου - κοινωνικές υποδομές υποβαθμίζονται περαιτέρω. Οι πολίτες πρέπει να καταβάλουν μεγαλύτερο ποσοστό του μειούμενου οικογενειακού προϋπολογισμού τους για δαπάνες εκπαίδευσης, φροντίδας της υγείας, μετακίνησης, φροντίδας των ηλικιωμένων, δημιουργικής απασχόλησης, αναψυχής κα.
Αλλά δεν μπορεί να υπάρξει μεταρρύθμιση προς όφελος της κοινωνίας χωρίς η κοινωνία να είναι συμμέτοχος σε αυτές τις αλλαγές, χωρίς να έχει προηγηθεί ένα πραγματικά ουσιαστικός διάλογος για το τι θα έπρεπε να αλλάξει. Πολύ περισσότερο δεν μπορεί να υπάρξει μεταρρύθμιση με την κοινωνία να οδηγείται σε αντιπαράθεση και τον κοινωνικό ιστό σε διάλυση.
Αναγκαία η μεταρρύθμιση της ευρωζώνης
Αλλά δεν μπορεί να υπάρξει έξοδος από την κρίση και χωρίς σημαντικές ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες προς:
- Μεταρρύθμιση των ευρωπαϊκών πολιτικών και της ευρωζώνης με βάση τις προτάσεις των Πράσινων που υιοθετήθηκαν με μεγάλη πλειοψηφία από το ευρωπαϊκό κοινοβούλιο στις 25-3-2010 (έκθεση του πράσινου Ευρωβουλευτή Sven Giegold.
- Σταδιακή αλλαγή της οικονομικής, νομισματικής και εμπορικής πολιτικής σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο από το στόχο της συνεχούς αλλά μη βιώσιμης μεγέθυνσης σε ποιοτικές μορφές οικονομικής δραστηριότητες που πετυχαίνουν ταυτοχρόνως οικονομικούς, κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς στόχους μέσω της καινοτομίας, της αλλαγής, της αποτελεσματικής χρήσης και ανακύκλωσης – επαναχρησιμοποίησης των φυσικών πόρων, μέγιστης αξιοποίησης ικανοτήτων και δεξιοτήτων των πολιτών με δίκαιο τρόπο.
- Έκδοση ευρωομόλογου με χαμηλό επιτόκιο τόσο για χρηματοδότηση σε μεγαλύτερο βάθος χρόνου της επιστροφής του δανείου και μείωσης του χρέους, όσο και κυρίως για πράσινες, κοινωνικά υπεύθυνες και αναγκαίες επενδύσεις κυρίως σε τοπικό επίπεδο.
- Επιβολή μηχανισμών ελέγχου των βραχυπρόθεσμων κινήσεων χρηματιστηριακών κεφαλαίων.
Τι πρέπει να γίνει σε εθνικό/πολιτικό επίπεδο
Απαιτείται να διαμορφωθεί μια σωστή μακρο-οικονομική πολιτική και στρατηγική που θα διακρίνεται από σταθερότητα, οικολογική και κοινωνική βιωσιμότητα, δίκαιη διανομή του πλούτου, μεταρρύθμιση του φορολογικής πολιτικής και της οικονομίας προς πράσινη κατεύθυνση και αποτελεσματική διαχείριση των πόρων (φυσικοί και ανθρώπινοι). Χρειάζονται άμεσες πολιτικές πρωτοβουλίες για να εμπεδωθεί ένα πνεύμα δικαιοσύνης μεταξύ των πολιτών για την οικονομική κρίση. Κάποιος να πληρώσει αλλά κυρίως να επιστραφούν στα δημόσια ταμεία τα χρήματα που έχουν ιδιοποιηθεί είτε πολιτικοί είτε στελέχη της δημόσιας διοίκησης (υποθέσεις Siemens, εξοπλιστικά προγράμματα, C4I, ΟΣΕ κα). Δημοσιοποίηση των «πόθεν έσχες» της τελευταίας 10ετίας για πολιτικούς και στελέχη της διοίκησης, με πρόσκλησή να δικαιολογήσουν κάθε ετήσια αύξηση περιουσιακών τους στοιχείων. Αποκτήματα που δε δικαιολογούνται επαρκώς, θα πρέπει να έχουν ετήσια φορολόγηση της τάξης του 10% της αξίας τους επί 10ετία, ακόμη και αν έχουν αλλάξει χέρια. Μη δικαιολογούμενες διαφορές θα δημεύονται στο εξής άμεσα.
Χρειάζεται να δημιουργηθεί μια ανεξάρτητη διεθνής Επιτροπή Λογιστικού Ελέγχου του χρέους, (που να δημιουργηθεί με απόφαση του ελληνικού κοινοβουλίου για να έχει τη δυνατότητα πρόσβασης σε όλα τα στοιχεία και στην οποία θα πρέπει να συμμετέχουν κυρίως Έλληνες και ξένοι ειδικοί και εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών). Η Επιτροπή αυτή θα εξετάσει πώς φτάσαμε σε αυτό το χρέος και «που πήγαν τα λεφτά», θα διερευνήσει δηλαδή πως διαμορφώθηκε και εξελίχθηκε το ελληνικό χρέος, ποιες πλευρές του συνδέονται με λάθος πολιτικές και οικονομικές επιλογές και ποιες με διαφθορά, που έγιναν υπερκοστολογήσεις και που διαφαίνεται ότι προωθήθηκαν έργα που δεν είχαν ευνοϊκό αποτέλεσμα για τη βιωσιμότητα της χώρας. Μέσα από μια τέτοια έρευνα μπορούμε να διαπιστώσουμε και τα λάθη του μοντέλου ανάπτυξης αλλά και του πολιτικού συστήματος αλλά και τι πρέπει να αλλάξουμε ως χώρα.
Αντιμετώπιση της διαφθοράς και της φοροδιαφυγής
Ο περιορισμός της φοροδιαφυγής, της διαφθοράς και της ιδιοποίησης δημόσιων αγαθών είναι από μόνα τους πηγές εξεύρεσης πόρων για την μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος, που δεν έχουν όμως μέχρι σήμερα ανέβει ψηλά στην ατζέντα. Η παράλληλη ή «μαύρη οικονομία» υπολογίζεται σε 40% της πραγματικής και δηλωμένης, αλλά πολλές φορές μεγάλα εισοδήματα δεν προέρχονται από εργασία αλλά από αντικοινωνικές δραστηριότητες, όπως οι μίζες (στελεχών της διοίκησης σε κρίσιμες θέσεις), το εμπόριο ναρκωτικών και όπλων, το trafficking, η καταπάτηση δημόσιων και δασικών εκτάσεων, η κατάχρηση χρημάτων από δημόσια ή δημοτικά ταμεία κα. Η αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής δεν είναι όμως τεχνικό αλλά κατεξοχήν πολιτικό πρόβλημα μια και κορυφαία στελέχη των κυβερνήσεων αξιοποίησαν τις θέσεις τους για να πλουτίσουν ή να παραβούν την νομοθεσία με αξιοποίηση «παράθυρων» στη νομοθεσία χωρίς ποτέ να εξεταστούν επί της ουσίας οι πηγές που τους στήριζαν στην επίδειξη πλούτου.
Μείωση των εξοπλιστικών δαπανών
Η μείωση εξοπλιστικών δαπανών και η συνεννόηση με την Τουρκία για ακόμη μεγαλύτερες αμοιβαίες περικοπές θα μπορούσαν να εξοικονομήσουν πολύ περισσότερα χρήματα από όλες τις περικοπές μισθών και συντάξεων. Περίπου το 1/3 του χρέους της χώρας οφείλεται στα εξοπλιστικά προγράμματα. Στο διάστημα 1995-2008 έχουν δαπανηθεί από τη χώρα μας πάνω από 98 δις ευρώ για εξοπλιστικά προγράμματα όταν το χρέος σήμερα είναι 300 περίπου δις. Και για τα περισσότερα εξοπλιστικά προγράμματα υπήρξαν μεγάλες «νόμιμες» προμήθειες ή μίζες που πληρώνει ακριβά η κοινωνία. Το εξωφρενικό είναι ότι παρά την κρίση η κυβέρνηση δεσμεύτηκε να διαθέσει επιπλέον δυο δισεκατομμύρια ευρώ τα επόμενα χρόνια για την κατασκευή νέων υποβρυχίων από τα ναυπηγεία για να πουληθούν σε αραβικά και γερμανικά κεφάλαια, με τον όρο μάλιστα να μην αναλαμβάνουν άλλες εμπορικές δουλειές. Κι όμως θα μπορούσαν τα ναυπηγεία να γίνουν βιώσιμα μέσα από την στροφή τους σε κατασκευές πράσινων τεχνολογιών (πχ εξαρτήματα για ανεμογεννήτριες, σιδηρόδρομος, κα) παράλληλα με αντιμετώπιση των διαρθρωτικών προβλημάτων τους.
Βελτίωση της ανταγωνιστικότητας μέσω της (πράσινης) καινοτομίας
Η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας μπορεί να προέλθει όχι από την περικοπή μισθών - μια και κατά μέσον όρο το εργατικό κόστος είναι σε σχέση με το μέσο όρο της ΕΕ των 15 σχετικά χαμηλό - αλλά μέσα από την καινοτομία, την υπεύθυνη κοινωνικά και περιβαλλοντικά επιχειρηματικότητα, την βελτίωση της εκπαίδευσης, τη μείωση της γραφειοκρατίας, τη βελτίωση των υποδομών (πχ αναβάθμιση σιδηροδρόμου, συνδυασμένες μεταφορές), την πρόσβαση σε κατάλληλα χρηματοδοτικά εργαλεία (χαμηλότερο κόστος δανεισμού) καθώς και με την αποτελεσματική χρήση των φυσικών πόρων και της ενέργειας που συμμετέχουν σημαντικά στο κόστος των προϊόντων και των υπηρεσιών.
Η στροφή προς την πράσινη οικονομία δεν σημαίνει απλώς κατανάλωση πράσινων προϊόντων που παράγονται σε άλλες χώρες αλλά και ενθάρρυνση της παραγωγής πράσινων προϊόντων (πχ φωτοβολταϊκά και ανεμογεννήτριες, οικολογικά προϊόντα καθημερινής χρήσης, βιολογικά τρόφιμα, συστήματα εξοικονόμησης ενέργειας) με περιβαλλοντικά και κοινωνικά υπεύθυνες διαδικασίες στη χώρα μας και την ανάπτυξη των κατάλληλων υποστηρικτών υπηρεσιών. Μεγάλες βιομηχανικές μονάδες (πχ ναυπηγεία) θα μπορούσαν να στραφούν στην παραγωγή ανάλογων προϊόντων, ενώ εταιρίες όπως ή ΔΕΗ θα πρέπει να προετοιμάσουν τη μετάβαση στη μεταλιγνιτική εποχή μέσω της αύξησης της συμμετοχής τους στην παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ, της χρήσης βιομάζας στο καύσιμο μαζί με το λιγνίτη και της παραγωγής εξαρτημάτων και συστημάτων για ΑΠΕ που θα συνέβαλε στη δημιουργία χιλιάδων θέσεων εργασίας (όπως έχουν προτείνει οι Οικολόγοι Πράσινοι για την Κοζάνη-Πτολεμαϊδα αλλά και τη Μεγαλόπολη).
Δημοσιονομικού χαρακτήρα παρεμβάσεις με πράσινη λογική
Καμία οικονομία δεν μπορεί να είναι βιώσιμη μακροχρόνια αν δανείζεται όλο και περισσότερα για να καταναλώνει όλο και πιο πολύ, παράγοντας όλο και λιγότερα. Αλλά και η δημοσιονομική εξυγίανση για να είναι βιώσιμη πρέπει να συνδεθεί με μια οικονομία που αποσυνδέεται από την αυξανόμενη χρήση πρώτων υλών και επιτυγχάνει τη μείωση του κοινωνικού χάσματος και των κοινωνικών ανισοτήτων.
Πλέον θα πρέπει να απαιτούμε ως πολίτες να εγκαταλειφθούν έργα και δραστηριοτήτες που απορροφούν μεν μεγάλα ποσά και δημιουργούν την ψευδαίσθηση οικονομικής ανάπτυξης αλλά δεν συμβάλλουν πραγματικά στην οικονομική, κοινωνική και οικολογική βιωσιμότητα. Για παράδειγμα, η σπατάλη των Ολυμπιακών Αγώνων συνέβαλε ξανά στον εκτροχιασμό του χρέους, η εκτροπή του Αχελώου - αντί της επένδυσης σε έργα εξοικονόμησης νερού- είναι επιλογή που όχι μόνο δεν λαμβάνει υπόψη την περιβαλλοντική πολιτική αλλά και συμβάλει στη σπατάλη χρημάτων, η ατελείωτη παραγωγή υπερ-κοστολογημένων μελετών –που είναι συχνά αντίγραφο άλλων εξίσου ακριβών μελετών - και έργων βιτρίνας στερεί πόρους από απαραίτητα έργα σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Για ποιο λόγο να συνεχίσουμε τα ίδια λάθη;
Βασικό εργαλείο οικονομικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής πολιτικής θα μπορούσε να είναι μια δίκαιη και με κοινωνικούς – περιβαλλοντικούς, όχι μόνο εισπρακτικούς, στόχους μεταρρύθμιση του φορολογικού συστήματος, που να εμπνέει παράλληλα αίσθημα δικαιοσύνης στον πολίτη και να θέτει σαφείς κανόνες στους επιχειρηματίες. Μεταξύ των στόχων μιας τέτοιας φορολογικής μεταρρύθμισης θα έπρεπε να είναι η ελάφρυνση της επιβάρυνσης της εργασίας και η φορολόγηση της σπατάλης και της προκλητικής κατανάλωσης, η επιβάρυνση της ρύπανσης – πράσινοι φόροι, εργαλεία κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό της χώρας με αναδιανομή πόρων και υποδομών όχι μόνο μεταξύ κοινωνικών ομάδων αλλά και περιοχών. Το φορολογικό σύστημα δεν θα πρέπει να ταλαιπωρεί με υπερβολική γραφειοκρατία τον πολίτη και δεν πρέπει να αλλάζει συνεχώς.
Δεν έχει κατανοηθεί ακόμα ότι μπορούμε να πετύχουμε μείωση των ελλειμμάτων μέσω σημαντικών αλλαγών στο παραγωγικό και καταναλωτικό μοντέλο, πχ περιορίζοντας την κατανάλωση πετρελαιοειδών, βελτιώνοντας τις συγκοινωνίες, κάνοντας ορθολογική χρήση των πόρων. Παράλληλα με την εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών και τη σύγκρουση με τη διαφθορά και τη φοροδιαφυγή, μια «πράσινη λογική για την οικονομία» θα συγκέντρωνε επενδύσεις και οικονομικά εργαλεία σε τρεις βασικές προτεραιότητες που θα άλλαζαν την κατεύθυνση της οικονομίας:
• Βιώσιμη ανασυγκρότηση της υπαίθρου, με κορμό τη βιολογική παραγωγή, αναβίωση της τοπικής και περιφερειακής κλίμακας στην οικονομία, εξισορρόπηση - σύνδεση του κυρίαρχου τομέα κάθε περιφέρειας με τις υπόλοιπες τοπικές οικονομικές δραστηριότητες.
• Προώθηση και αναβάθμιση των συλλογικών αγαθών και υπηρεσιών με στόχο να ξαναγίνει η ποιότητα ζωής δικαίωμα για όλους ανεξάρτητα από αγοραστική δύναμη, ως παράλληλος «κοινωνικός μισθός».
• Επείγουσα ενεργειακή στροφή, με απεξάρτηση από πετρέλαιο και λιγνίτη, προώθηση εναλλακτικών λύσεων στη χρήση του ΙΧ, αλλά και επενδύσεις σε εξοικονόμηση και σε ανανεώσιμες πηγές, σχεδιασμένες ώστε να προσφέρουν συμπληρωματικά εισοδήματα στο μεγαλύτερο δυνατό αριθμό νοικοκυριών.
Στοιχεία της στροφής της οικονομίας προς κοινωνικά και περιβαλλοντικά υπεύθυνες μορφές είναι:
- Εκτεταμένα προγράμματα μόνωσης του μεγαλύτερου δυνατού αριθμού κτιρίων, σε κουφώματα, εξωτερικούς τοίχους και στέγες, που στρέφουν τον τομέα της οικοδομής σε κατευθύνσεις που δεν απαιτούν άλλη οικοδομήσιμη γη και διασώζουν χιλιάδες θέσεις εργασίας. Αυτό σημαίνει κυρίως μικρομεσαίες επιχειρήσεις – θα μπορούσαν να δημιουργηθούν και κοινωνικές επιχειρήσεις με ενθάρρυνση και ενίσχυση από τους δήμους .
- Μαζική δημιουργία ηλιακών στεγών για παραγωγή ενέργειας από φωτοβολταϊκά και ΑΠΕ γενικότερα. Θεωρούμε απαραίτητη μόνο απλή στατική μελέτη για φωτοβολταϊκά και απόφαση πλειοψηφίας της συνέλευσης των ιδιοκτητών, χωρίς άλλες διαδικασίες για άδεια και χωρίς να θεωρούνται οι ένοικοι επιχειρηματίες ή έμποροι ενέργειας.
- Παραγωγή ενέργειας από γεωργικά υπολείμματα και περιβαλλοντικά υπεύθυνες καλλιέργειες στις αγροτικές και ημιαστικές περιοχές.
- Παραγωγή κομπόστ από οργανικά απόβλητα στις πόλεις και στις αγροτικές περιοχές. Αξιοποίηση επίσης αποβλήτων ελαιουργείων και λάσπης (ιλύος) βιολογικών καθαρισμών
- Συστήματα εξοικονόμησης ενέργειας και νερού στα σπίτια.
- Δημιουργία δικτύων πρασίνου, πεζόδρομων, ποδηλατόδρομων και άνοιγμα ξανά των δρόμων του νερού (δημιουργία οικολογικών διαδρόμων-διαδρομών μέσα στις πόλεις) ώστε να δημιουργηθούν τα ανοίγματα που είναι απαραίτητα για την ανανέωση του αέρα, τη διάχυση της ρύπανσης, τη βελτίωση του κλιματισμού, την επιστροφή της φύσης στην πόλη.
Βελτίωση της ζωής μας και βελτίωση των δημοσιονομικών
Τομείς που επηρεάζουν σημαντικά την ποιότητα ζωής και τα εισοδήματα, αλλά και τα δημοσιονομικά (ελλείμματα, χρέος) είναι η υγεία, η κατοικία/ενέργεια, τα απόβλητα, οι μετακινήσεις, η αναψυχή-επικοινωνία, η παιδεία και οι οινωνικές υπηρεσίες. Σημαντική εξοικονόμηση πόρων θα μπορούσε να προέλθει στον τομέα της υγείας όχι μόνο με την αντιμετώπιση της διαφθοράς και των υπερτιμολογήσεων αλλά και με βελτίωση των συνθηκών ζωής, του περιβάλλοντος και της διατροφής, ώστε να βελτιωθεί η υγεία των πολιτών. Η αναποτελεσματικότητα του συστήματος πρωτοβάθμιας περίθαλψης αλλά και η απουσία προληπτικής πολιτικής στην υγεία έχει οδηγήσει σε σημαντική αύξηση όχι μόνο των δημόσιων αλλά και των ιδιωτικών δαπανών υγείας.
Στην Ελλάδα και για το διάστημα 1995-2005, ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των δαπανών έφτασε κατά μέσον όρο το 4,7%, αλλά η αύξηση αυτή αντιστοιχεί σε σωρευτική μεταβολή +58 στη δεκαετία. Το 2005 οι δαπάνες περίθαλψης («υγείας») ανά κάτοικο στην Ελλάδα (σταθμισμένες) έφταναν τα 3000 δολάρια, υψηλότερες από το μέσο όρο στις χώρες μέλη του ΟΟΣΑ, υπερβαίνουν τις αντίστοιχες δαπάνες χωρών με υψηλότερο ΑΕΠ, όπως η Φιλανδία, η Σουηδία, η Ιρλανδία, η Ιαπωνία, η Ισπανία, η Ιταλία και η Βρετανία.
Το ποσοστό ιδιωτικών δαπανών στις συνολικές δαπάνες υγείας στην Ελλάδα ήταν το 2005 το υψηλότερο μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ: 57,1% έναντι 54,9% στις ΗΠΑ (που οδήγησε τον Μπ. Ομπάμα στη μεταρρύθμιση του συστήματος υγείας). Η ταχύρρυθμη αύξηση των δαπανών υγείας ανά κάτοικο μετά το 1996 αποτελεί όχι τόσο δείκτη οικονομικής ανάπτυξης αλλά κυρίως δείκτη ταχύτατης μεγέθυνσης της ιδιωτικής δαπάνης των νοικοκυριών για θέματα περίθαλψης. Η οικονομική κρίση και οι κοινωνικά άδικες επιλογές οδηγούν σε αύξηση των ιδιωτικών δαπανών υγείας για τα νοικοκυριά σε συνδυασμό με την επιδείνωση της υγείας. Την ίδια περίοδο και τα ασφαλιστικά ταμεία είναι υπερχρεωμένα με τις δαπάνες του κλάδου «υγείας».
Μια σειρά περιβαλλοντικοί παράγοντες και οι συνθήκες ζωής στις πόλεις επηρεάζουν την υγεία και οδηγούν σε αύξηση και των δημόσιων και των ιδιωτικών δαπανών:
- Οι 6 στις 10 πιο επιβαρυμένες ευρωπαϊκές πόλεις με ατμοσφαιρικούς ρύπους είναι ελληνικές. Κάθε χρόνο τουλάχιστον 580-3000 συνάνθρωποι μας στην Αττική χάνουν πιο πρόωρα τη ζωή τους εξαιτίας της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, 20.000 άτομα πεθαίνουν σύμφωνα με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας κάθε χρόνο από περιβαλλοντικούς παράγοντες χωρίς να υπολογίζουμε αυτούς που ασθενούν κάθε χρόνο εξαιτίας του τρόπου ζωής, της διατροφής, της ρύπανσης, της έκθεσης σε επιβλαβής και τοξικές ουσίες
- Χιλιάδες άτομα σκοτώνονται ή τραυματίζονται σε αυτοκινητιστικά δυστυχήματα κάθε χρόνο (από τα πιο υψηλά ποσοστά σε ευρωπαϊκό επίπεδο).
- Πολλοί ηλικιωμένοι τραυματίζονται λόγω κακών πεζοδρομίων και προβλημάτων ασφαλούς πρόσβασης (γεμάτο το ΚΑΤ και άλλα νοσοκομεία).
Φυσικά αυτά μεταφράζονται και σε αυξημένο κόστος για το σύστημα υγείας αλλά και για τον οικογενειακό προϋπολογισμό. Μια ολοκληρωμένη στρατηγική για την υγεία θα απέδιδε τόσο σε επίπεδο βελτίωσης της υγείας όσο και σε επίπεδο περιορισμού των δαπανών για περίθαλψη.
Από την άλλη άνθρωποι που έχουν προβλήματα υγείας αναγκάζονται να απομονώνονται στο σπίτι τους λόγω μη βιώσιμων γειτονιών αλλά και να πληρώνουν αυξημένες δαπάνες για την διασφάλιση ανεκτών συνθηκών ζωής (χρήση αιρ κοντίσιον) και μετακίνησης (ταξί, ΙΧ για μετακινήσεις).
Αλλαγές στην διατροφή αλλά και η ανεξέλεγκτη χρήση φυτοφαρμάκων έχουν συμβάλλει στην αύξηση των λεγόμενων ασθενειών του πολιτισμού και στην ύπαιθρο.
Κοινωνική, αλληλέγγυα οικονομία
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες συμμετέχουν σε κοινωνικές επιχειρήσεις που περιορίζουν την ανεργία και επιτυγχάνουν κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς στόχους. Για την αντιμετώπιση της αυξανόμενης - λόγω των περιοριστικών μέτρων- ανεργίας και φτώχιας πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην προώθηση κατάλληλου θεσμικού πλαισίου και εργαλείων χρηματοδότησης και ανάπτυξης της κοινωνικής οικονομίας.
Η ανάπτυξη συνεταιρισμών παραγωγών – καταναλωτών, τοπικών δικτύων ανταλλαγής προϊόντων και υπηρεσιών χωρίς χρήματα, ή άλλων μορφών κοινωνικής συνεργασίας όπως θεσμοί εναλλακτικών χρηματοδοτήσεων στα πρότυπα της Ηθικής Τράπεζας στην Ιταλία και σε άλλες 6 χώρες και ανάλογων τραπεζών (Oekobank) σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, θα αποτελέσουν βασικό στοίχημα για την ελληνική κοινωνία.
«Επιστροφή» της αφαίρεσης εισοδήματος μέσω οικολογικών παρεμβάσεων
Αφαιρέθηκε και θα αφαιρεθεί σημαντικό ποσοστό του εισοδήματος ενώ θα βαθύνει το χάσμα στην κοινωνία με τα μέτρα που προωθούνται από την κυβέρνηση με την πίεση των ανεξέλεγκτων αγορών, της ΕΕ και του ΔΝΤ. Η ύφεση χτυπάει ιδιαίτερα τις ευάλωτες οικονομικές δραστηριότητες. Χρειάζεται, λοιπόν, άμεσα να προωθηθούν, κυρίως από την αυτοδιοίκηση, παράλληλα με την απαίτηση για αλλαγή των πολιτικών, δράσεις «εξισορρόπησης» ώστε να μειωθούν οι επιπτώσεις στην κοινωνική συνοχή. Αυτές μπορεί να προέλθουν από μια γενναία μεταρρύθμιση της οικονομίας προς πράσινη κατεύθυνση, με τη δημιουργία ευνοϊκού κλίματος για την κοινωνική οικονομία και τον τρίτο τομέα (κοινωνικές επιχειρήσεις), και κυρίως με την «επιστροφή» της απώλειας εισοδήματος μέσω της αναβάθμισης υπηρεσιών και υποδομών που θα ελαφρύνουν την επιβάρυνση του οικογενειακού προϋπολογισμού και βελτιώνουν την ποιότητα ζωής. Κάτι τέτοιο επιτυγχάνεται με τη βελτίωση των γειτονιών, των συγκοινωνιών, της ενεργειακής αποτελεσματικότητας, των συνθηκών ζωής και της υγείας (και όχι απλώς της περίθαλψης), της παιδείας και των ευκαιριών δημιουργίας θέσεων εργασίας.
Οι Δήμοι μπορούν να βοηθήσουν στην μεταρρύθμιση της οικονομίας αλλά και να προωθήσουν κοινωνικές και περιβαλλοντικές υποδομές ώστε να μπορούν να ζουν καλύτερα οι πολίτες με λιγότερα χρήματα. Μπορούν επίσης να συμβάλλουν στη δημιουργία πηγών εσόδων για την τοπική οικονομία και θέσεων εργασίας σε τοπικό επίπεδο. Τέτοιες πρωτοβουλίες των δήμων μπορεί να είναι προς την κατεύθυνση:
• Δημοτικών επιχειρήσεων ή συνεταιρισμών για την προώθηση ΑΠΕ κυρίως μέσα στις πόλεις. Δημοτικές ή κοινωνικές επιχειρήσεις μπορούν να ετοιμάζουν δωρεάν ολοκληρωμένη μελέτη για κάθε ακίνητο ή ομάδα ακινήτων που ανήκουν σε άτομα που είναι κάτω από όριο της φτώχειας. Χρειάζονται κίνητρα για απασχόληση άνεργων επιστημόνων (επιδότηση θέσεων εργασίας και ασφαλιστικής εισφορών από ΟΑΕΔ) με σχετικές ειδικότητες μετά από κατάλληλη εκπαίδευση (χρηματοδότηση από Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο). Είναι αναγκαίο ένα συνεκτικό σχέδιο (περιβαλλοντικοί στόχοι, αυτοδιοικητική μεταρρύθμιση, πολιτικές για αντιμετώπιση της φτώχειας και της ανεργίας, κλιματική-περιβαλλοντική πολιτική)
• Εταιριών λαϊκής βάσης μικροεπενδυτών για ανανεώσιμη ενέργεια σε τοπικό επίπεδο, παράλληλα με τις επενδύσεις των εταιριών και της ΔΕΗ.
• Ενθάρρυνσης με κίνητρα για δημιουργία οικοδομικών συνεταιρισμών για περιβαλλοντική και αισθητική αναγέννηση κτιρίων και γειτονιών (ενισχύσεις/επιδοτήσεις, χαμηλότοκα δάνεια, επιπλέον όροφος, συνένωση ακάλυπτων χώρων, αναγνώριση δαπανών για φοροαπαλλαγές κα).
• Ενδυνάμωσης-στήριξης διαφόρων δικτύων επαναχρησιμοποίησης, ανακύκλωσης, εξωχρηματικών συναλλαγών, συμμετοχή στη δημιουργία μηχανισμών χρηματοδότησης χαμηλού κόστους («Ηθική Τράπεζα». Όπου τα δίκτυα εξωχρηματικών συναλλαγών αυτά παίρνουν μεγάλη έκταση και υιοθετούνται από τις δημοτικές αρχές, μπορούμε να μιλάμε για παράλληλο «τοπικό νόμισμα», θεσμό που αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε περιοχές με εκτεταμένη ανεργία και φτώχεια. Κλειδί για την ανάπτυξή τους, αποτελεί το αίτημα να μη φορολογούνται οι υπηρεσίες αυτές ως χρηματικά εισοδήματα ή με ΦΠΑ, και να οριοθετούνται με κώδικα πρακτικών που να αποκλείει καταχρηστική εκμετάλλευσή τους από επιχειρήσεις.
• Δικτύων οικογειτονιών, δημιουργία οικολογικών ενοτήτων μέσα στον αστικό ιστό, με πεζόδρομους, πάρκα, δημόσιες πλατείες, ποδηλατόδρομους, σχολεία, εμπορικά κέντρα, φυσικές περιοχές μέσα στην πόλη ώστε να αναβαθμιστεί η ποιότητα ζωής και να μειωθούν οι ατομικές δαπάνες για παρόμοιες υπηρεσίες.
Η στροφή των δήμων προς πράσινες δραστηριότητες μπορεί να συμβάλλει στη βελτίωση των οικονομικών τους μέσω του εξορθολογισμού των δαπανών τους αλλά και με την ανάπτυξη πηγών νέων εσόδων κυρίως μέσω:
- επενδύσεων των στην εξοικονόμηση ενέργειας στα δημοτικά κτίρια και στην παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ). Με τα έσοδά τους από αυτές τις πηγές μπορούν να συμβάλλουν στη χρηματοδότηση προγραμμάτων περιβαλλοντικής και κοινωνικής αναγέννησης των γειτονιών - επαναδημιουργίας - οικολογικής διαχείρισης των ρεμάτων και φυσικών περιοχών μέσα στις πόλεις, διαχείρισης πάρκων.
- Βελτιστοποίησης της διαχείρισης στερεών και υγρών αποβλήτων και μεγιστοποίηση της πρόληψης, επαναχρησιμοποίησης κι ανακύκλωσης.
- Βελτιστοποίησης της διαχείρισης ανθρώπινου προσωπικού, εκπαίδευση, ανασυγκρότηση υπηρεσιών, ενθάρρυνση πρωτοβουλιών των πολιτών.
Μπορεί να βελτιωθεί ο οικογενειακός προϋπολογισμός και με πρωτοβουλίες σε ατομικό επίπεδο:
- μείωση δαπανών οικογενειακού προϋπολογισμού με ατομικές επιλογές στον τρόπο κατανάλωσης (κριτική κατανάλωση, μείωση σπατάλης ενέργειας και νερού, αποφυγή υπερβολικών συσκευασιών)
- επιλογή πιο οικονομικών τρόπων μετακίνησης (πχ μετακινήσεις με ποδήλατο ή τα πόδια για κοντινές αποστάσεις, μεγαλύτερο ποσοστό μετακινήσεων με ΜΜΜ αντί για ΙΧ)
- επαναχρησιμοποίηση και ανταλλαγές προϊόντων και υπηρεσιών, εξω-νομισματικές συναλλαγές – τοπικά «νομίσματα»,
- αξιοποίηση κινήτρων που προσφέρουν μαγαζιά (πχ έκπτωση-πόντοι από τη χρήση τσάντας πολλαπλώς χρήσεων αντί για πλαστική μιας χρήσης), δήμοι (σύστημα χρέωσης δημοτικών τελών καθαριότητας με βάση την ποσότητα που πετάει ο δημότης και όχι με βάση τα τετραγωνικά μέτρα της κατοικίας ή διαμερίσματος), κράτος (πχ χρέωση ρεύματος από ΑΠΕ χωρίς φόρο άνθρακα, κλίμακα χρέωσης με βάση την κατανάλωση κα)
- Τοπικά δίκτυα εξωχρηματικών ανταλλαγών (L.E.T.S.), όπου ανταλλάσσονται απευθείας χωρίς χρήματα υπηρεσίες όπως επισκευές συσκευών, ιατρικές ή νομικές υπηρεσίες, φύλαξη παιδιών, ιδιαίτερα μαθήματα, και πολλά άλλα.
Νέες πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις στο προσκήνιο
Ζούμε μια προσπάθεια οι υπεύθυνοι της κρίσης και της τραγικής αδυναμίας της κρίσης, τα κόμματα της κρίσης, να προσπαθούν να μιλάνε για ευθύνες αλλά αφηρημένα κυρίως για αν συνεχίσουν να μονοπωλούν το πολιτικό σκηνικό.
Από την άλλη δυνάμεις σαν το ΚΚΕ επιδιώκουν να καρπωθούν την συσσωρευμένη οργή χωρίς να διανοούνται να αναλάβουν την ευθύνη που τους αναλογεί αλλά κυρίως χωρίς να προτείνουν λύσεις για την έξοδο της κρίσης. Αν υιοθετούνταν οι προτάσεις σας θα οδηγούμασταν σε πλήρη κατάρρευση της οικονομίας και σε κοινωνική εξαθλίωση. Κι όμως αυξάνει την εκλογική επιρροή του όχι γιατί οι πολίτες πιστεύουν στις προτάσεις του αλλά ως αντίδραση στην σημερινή πραγματικότητα. Το προεκλογικό του μήνυμα τα λέει όλα «να κάνει την οργή δύναμη». Γιατί πράγμα δεν λέει, πως θα χρησιμοποιηθεί και για ποιο σκοπό αυτή η δύναμη δεν το ενδιαφέρει.
Έχουμε λοιπόν υποχρέωση να συγκροτήσουμε από τα κάτω μια πειστική, ρεαλιστική και με όραμα εναλλακτική πρόταση για την οικονομία και την κοινωνική οργάνωση βασισμένη στις πράσινες/οικολογικές προτάσεις και στην κοινωνική αλληλεγγύη. Αυτό θα πρέπει να εκφραστεί και σε εκλογικό επίπεδο αλλά και μέσα από μορφές αυτό-οργάνωσης της κοινωνίας. Μπορούμε να μετατρέψουμε την κρίση από πόνο σε μια ευκαιρία αλλαγών και μακροχρόνιας, ουσιαστικής ευημερίας για όλους, ¨όχι όμως πλέον στηριγμένης κατά βάση στα εισοδήματα που θα περάσει καιρός και αν μπορέσουν να επανέλθουν αλλά κυρίως μέσα από την ανάπτυξη κοινωνικών υποδομών και συνθηκών ζωής που επιτρέπουν να ζούμε καλύτερα, πιο ανθρώπινα, με καλύτερη υγεία και σχέσεις μεταξύ μας ακόμα και αν έχουμε μικρότερα εισοδήματα. Είναι όμως απαραίτητο να αναδείξουμε παντού την ευθύνη του πολιτικού συστήματος και των κυρίαρχων ακόμα κομμάτων καθώς και την ανάγκη να μπουν αυτά στο περιθώριο και να αναδειχθούν νέες και δημιουργικές κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις.
Ως ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ ΠΡΑΣΙΝΟΙ θέλουμε να είμαστε το «παράθυρο που ανοίγει σε ένα σκοτεινό δωμάτιο», όχι να αποτελέσουμε στοιχείο ενός παρακμασμένου πολιτικού συστήματος, να πάρουμε και εμείς κάποιες καρέκλες σε ένα σάπιο σκηνικό. Αλλά για να το πετύχουμε αυτό πρέπει να μαζικοποιηθούμε ως κόμμα και να συμμετάσχουν σε αυτό ζωντανές, δυνάμεις, νέοι άνθρωποι, άνθρωποι που δεν διακατέχονται από πολιτική κατάθλιψη αλλά από διάθεση για προσφορά, άνθρωποι που διαθέτουν δημιουργικότητα και διάθεση προσφοράς στο κοινό συμφέρον, γιατί μέσα από την βελτίωση των συνθηκών ζωής για όλους θα μπορέσουμε να ζήσουμε καλύτερα και σε προσωπικό/οικογενειακό επίπεδο.
Η κρίση να αποτελέσει τουλάχιστον μια ευκαιρία για πράσινες λύσεις
Του Νίκου Χρυσόγελου
Στελέχους των Οικολόγων Πράσινων
Από το 2008 έχουμε εισέλθει σε μια βαθιά παγκόσμια κρίση με πολλές όψεις. Ξεκίνησε ως χρηματοπιστωτική κρίση μιας «εικονικής» οικονομίας στις ΗΠΑ και μετατράπηκε σε μια παγκόσμια οικονομική κρίση που καταπίνει τρισεκατομμύρια δολάρια και καταστρέφει τις ζωές εκατοντάδων εκατομμυρίων πολιτών. Αλλά η σημερινή κρίση είναι παράλληλα οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική.
Η παγκόσμια οικονομική κρίση έχει τη δική της συμβολή στην οικονομική και δημοσιονομική κρίση που ζούμε στη χώρας μας. Αλλά τα χαρακτηριστικά της ελληνικής κρίσης έχουν να κάνουν κατά πολύ με το αποτυχημένο οικονομικό μοντέλο που ακολουθήσαμε τα τελευταία χρόνια, με την έκρηξη της κατανάλωσης και τη συρρίκνωσης της πραγματικής οικονομίας, την υιοθέτησης ενός μοντέλου όπου ευημερούν ορισμένοι δείκτες (πχ ΑΕΠ) αλλά χειροτερεύουν οι δείκτες που δείχνουν αν πράγματι μια κοινωνία αναπτύσσει τις κοινωνικές και περιβαλλοντικές υποδομές της και μια οικονομία με μέλλον.
Η δημοσιονομική διάσταση της κρίσης είναι πολύ σημαντική αλλά συνδέεται με το μοντέλο ανάπτυξης που ακολουθήθηκε τις τελευταίες δεκαετίες και είναι αποτέλεσμα της χρεοκοπίας του πολιτικού συστήματος. Οι κυβερνήσεις των τελευταίων δεκαετιών ακολούθησαν μια καταστροφική πολιτική που συνέβαλε στη δημιουργία μιας προβληματικής οικονομίας και επιδείνωσε τα δημοσιονομικά προβλήματα. Στα προβλήματα διαρθρωτικής φύσης περιλαμβάνονται και η διαφθορά, οι πελατειακές σχέσεις, η σπατάλη των φυσικών και οικονομικών πόρων στη λογική της νομής της εξουσίας, αλλά και η ανικανότητα του πολιτικού συστήματος να παίξει ένα ρόλο στην στροφή προς τη βιωσιμότητα
Τόσο η προηγούμενη όσο και η σημερινή κυβέρνηση απέτυχαν πλήρως να διαχειριστούν με λογικό και συνεκτικό τρόπο την κρίση ώστε να περιοριστούν οι επιπτώσεις της. Αντίθετα έκαναν ότι …μπορούσαν για να ενταθούν οι επιπτώσεις της κρίσης και να υποστούμε το μέγιστο των συνεπειών της.
Η προηγούμενη κυβέρνηση της ΝΔ είδε το πλοίο να κατευθύνεται στα βράχια (καταχρέωσε τη χώρα και γενίκευσε τη διαφθορά) και, αντιλαμβανόμενη ότι θα βυθιστεί σύντομα, το εγκατέλειψε βιαστικά.
Η σημερινή κυβέρνηση διαχειρίστηκε το πρόβλημα με προχειρότητα κι αποσπασματικότητα και είναι συν-υπεύθυνη για το ότι το ΔΝΤ μπήκε στην Ελλάδα και την ΕΕ. κάτι που επέτεινε την κρίση με την υιοθέτηση κοινωνικά άδικων και αναποτελεσματικών μέτρων. Προεκλογικά υποσχέθηκε πράγματα που ήταν αδύνατο να γίνουν, σαν να μην γνώριζε το πρόβλημα. Κέρδισε μεγάλη πλειοψηφία υποσχόμενη ακριβώς τα αντίθετα από αυτά που κάνει. Έδειξε να αγνοεί και να αιφνιδιάζεται με την αντίδραση των αγορών και της ΕΕ, αν και θα έπρεπε να έχει πλήρη επίγνωση της κατάστασης. Διαχειρίστηκε εντελώς λανθασμένα από επικοινωνιακή άποψη τη δημοσιονομική και οικονομική κρίση. Εγκατέλειψε ακόμα και στα λόγια τα περί πράσινης ανάπτυξης πανικόβλητη και μεγέθυνε με τις επικοινωνιακές κινήσεις της το πρόβλημα δανεισμού, ενώ θα έπρεπε οι πρώτες κινήσεις της να αφορούν στην πράσινη μεταρρύθμιση της οικονομίας και τη μεταρρύθμιση του φορολογικού συστήματος. Πελαγοδρόμησε σε αντιφατικές πολιτικές (ΔΝΤ, δανεισμός, τι ήθελε πραγματικά από την Ευρωζώνη και την ΕΕ). Δεν δημιούργησε πραγματικές συμμαχίες για μεταρρύθμιση της Ευρωζώνης και για ένα Πράσινο New Deal. Κατάφερε έτσι να εντείνει την κρίση, να δημιουργήσει αρνητική ψυχολογία και να καταστήσει κεντρικό πλέον πρόβλημα της κρίσης αυτό του δανεισμού, προκαλώντας μεγαλύτερη ένταση του δημοσιονομικού προβλήματος με τις πολιτικές της (αύξηση του χρέους), κατάρρευση της πραγματικής οικονομίας, δημιουργία χιλιάδων ανέργων και διάλυση του κοινωνικού ιστού. Ακόμα και αν επιτευχθούν οι δημοσιονομικοί στόχοι για τη μείωση του ελλείμματος το αποτέλεσμα δεν θα είναι βιώσιμο αν η προσπάθεια αυτή αφήσει πίσω της εκατοντάδες χιλιάδες ανέργους και φτωχούς καθώς και τεράστιο οικονομικό και περιβαλλοντικό χρέος.
Η Ελλάδα χρωστούσε ριζικές αλλαγές, πρώτα από όλα στον εαυτό της. Έπρεπε εδώ και καιρό να έχουν αντιμετωπιστεί τα σοβαρά οικονομικά και δημοσιονομικά προβλήματα της χώρας, αντί να κρύβονται κάτω από το χαλί. Αν είχαν εισακουστεί οι πολιτικές προτάσεις των Οικολόγων Πράσινων και των Ευρωπαίων Πράσινων θα είχε διαμορφωθεί έγκαιρα και με μικρότερο κοινωνικό κόστος μια στρατηγική εξόδου από την πολλαπλή κρίση ενώ θα είχαν δημιουργηθεί ευρύτερες συμμαχίες μέσα στην ΕΕ (πχ στο Ευρωκοινοβούλιο την ίδια μέρα με την υπογραφή του Μνημονίου ψηφίζονταν με μεγάλη πλειοψηφία η πρόταση των Πρασίνων για μεταρρύθμιση της Ευρωζώνης, αλληλεγγύη στην Ελλάδα, ευρωομόλογα κα). Δεν θα γινόμασταν το μαύρο πρόβατο, οι κερδοσκόποι των αγορών δεν θα κατάφερναν να απομονώσουν τη χώρα, και - το πολύ σημαντικό- η αναγκαία δημοσιονομική εξυγίανση θα συνδέονταν με μεταρρύθμιση και όχι διάλυση της οικονομίας, αναβάθμιση των κοινωνικών υποδομών, προστασία και διαχείριση του περιβάλλοντος ως οικονομική αναγκαιότητα και ως ευκαιρία για δημιουργία νέων χιλιάδων πράσινων θέσεων εργασίας.
Η μεγαλύτερη αποτυχία και της κυβέρνησης και της τρόϊκας είναι το γεγονός ότι οι σημερινές πολιτικές όχι μόνο αφαιρούν εισοδήματα αλλά και υποχρεώνουν τα νοικοκυριά να δαπανούν από τον οικογενειακό τους προϋπολογισμό περισσότερα χρήματα για να καλύπτουν βασικές ανάγκες τους μια και οι - έτσι κι αλλιώς χαμηλού επιπέδου - κοινωνικές υποδομές υποβαθμίζονται περαιτέρω. Οι πολίτες πρέπει να καταβάλουν μεγαλύτερο ποσοστό του μειούμενου οικογενειακού προϋπολογισμού τους για δαπάνες εκπαίδευσης, φροντίδας της υγείας, μετακίνησης, φροντίδας των ηλικιωμένων, δημιουργικής απασχόλησης, αναψυχής κα.
Αλλά δεν μπορεί να υπάρξει μεταρρύθμιση προς όφελος της κοινωνίας χωρίς η κοινωνία να είναι συμμέτοχος σε αυτές τις αλλαγές, χωρίς να έχει προηγηθεί ένα πραγματικά ουσιαστικός διάλογος για το τι θα έπρεπε να αλλάξει. Πολύ περισσότερο δεν μπορεί να υπάρξει μεταρρύθμιση με την κοινωνία να οδηγείται σε αντιπαράθεση και τον κοινωνικό ιστό σε διάλυση.
Αναγκαία η μεταρρύθμιση της ευρωζώνης
Αλλά δεν μπορεί να υπάρξει έξοδος από την κρίση και χωρίς σημαντικές ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες προς:
- Μεταρρύθμιση των ευρωπαϊκών πολιτικών και της ευρωζώνης με βάση τις προτάσεις των Πράσινων που υιοθετήθηκαν με μεγάλη πλειοψηφία από το ευρωπαϊκό κοινοβούλιο στις 25-3-2010 (έκθεση του πράσινου Ευρωβουλευτή Sven Giegold.
- Σταδιακή αλλαγή της οικονομικής, νομισματικής και εμπορικής πολιτικής σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο από το στόχο της συνεχούς αλλά μη βιώσιμης μεγέθυνσης σε ποιοτικές μορφές οικονομικής δραστηριότητες που πετυχαίνουν ταυτοχρόνως οικονομικούς, κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς στόχους μέσω της καινοτομίας, της αλλαγής, της αποτελεσματικής χρήσης και ανακύκλωσης – επαναχρησιμοποίησης των φυσικών πόρων, μέγιστης αξιοποίησης ικανοτήτων και δεξιοτήτων των πολιτών με δίκαιο τρόπο.
- Έκδοση ευρωομόλογου με χαμηλό επιτόκιο τόσο για χρηματοδότηση σε μεγαλύτερο βάθος χρόνου της επιστροφής του δανείου και μείωσης του χρέους, όσο και κυρίως για πράσινες, κοινωνικά υπεύθυνες και αναγκαίες επενδύσεις κυρίως σε τοπικό επίπεδο.
- Επιβολή μηχανισμών ελέγχου των βραχυπρόθεσμων κινήσεων χρηματιστηριακών κεφαλαίων.
Τι πρέπει να γίνει σε εθνικό/πολιτικό επίπεδο
Απαιτείται να διαμορφωθεί μια σωστή μακρο-οικονομική πολιτική και στρατηγική που θα διακρίνεται από σταθερότητα, οικολογική και κοινωνική βιωσιμότητα, δίκαιη διανομή του πλούτου, μεταρρύθμιση του φορολογικής πολιτικής και της οικονομίας προς πράσινη κατεύθυνση και αποτελεσματική διαχείριση των πόρων (φυσικοί και ανθρώπινοι). Χρειάζονται άμεσες πολιτικές πρωτοβουλίες για να εμπεδωθεί ένα πνεύμα δικαιοσύνης μεταξύ των πολιτών για την οικονομική κρίση. Κάποιος να πληρώσει αλλά κυρίως να επιστραφούν στα δημόσια ταμεία τα χρήματα που έχουν ιδιοποιηθεί είτε πολιτικοί είτε στελέχη της δημόσιας διοίκησης (υποθέσεις Siemens, εξοπλιστικά προγράμματα, C4I, ΟΣΕ κα). Δημοσιοποίηση των «πόθεν έσχες» της τελευταίας 10ετίας για πολιτικούς και στελέχη της διοίκησης, με πρόσκλησή να δικαιολογήσουν κάθε ετήσια αύξηση περιουσιακών τους στοιχείων. Αποκτήματα που δε δικαιολογούνται επαρκώς, θα πρέπει να έχουν ετήσια φορολόγηση της τάξης του 10% της αξίας τους επί 10ετία, ακόμη και αν έχουν αλλάξει χέρια. Μη δικαιολογούμενες διαφορές θα δημεύονται στο εξής άμεσα.
Χρειάζεται να δημιουργηθεί μια ανεξάρτητη διεθνής Επιτροπή Λογιστικού Ελέγχου του χρέους, (που να δημιουργηθεί με απόφαση του ελληνικού κοινοβουλίου για να έχει τη δυνατότητα πρόσβασης σε όλα τα στοιχεία και στην οποία θα πρέπει να συμμετέχουν κυρίως Έλληνες και ξένοι ειδικοί και εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών). Η Επιτροπή αυτή θα εξετάσει πώς φτάσαμε σε αυτό το χρέος και «που πήγαν τα λεφτά», θα διερευνήσει δηλαδή πως διαμορφώθηκε και εξελίχθηκε το ελληνικό χρέος, ποιες πλευρές του συνδέονται με λάθος πολιτικές και οικονομικές επιλογές και ποιες με διαφθορά, που έγιναν υπερκοστολογήσεις και που διαφαίνεται ότι προωθήθηκαν έργα που δεν είχαν ευνοϊκό αποτέλεσμα για τη βιωσιμότητα της χώρας. Μέσα από μια τέτοια έρευνα μπορούμε να διαπιστώσουμε και τα λάθη του μοντέλου ανάπτυξης αλλά και του πολιτικού συστήματος αλλά και τι πρέπει να αλλάξουμε ως χώρα.
Αντιμετώπιση της διαφθοράς και της φοροδιαφυγής
Ο περιορισμός της φοροδιαφυγής, της διαφθοράς και της ιδιοποίησης δημόσιων αγαθών είναι από μόνα τους πηγές εξεύρεσης πόρων για την μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος, που δεν έχουν όμως μέχρι σήμερα ανέβει ψηλά στην ατζέντα. Η παράλληλη ή «μαύρη οικονομία» υπολογίζεται σε 40% της πραγματικής και δηλωμένης, αλλά πολλές φορές μεγάλα εισοδήματα δεν προέρχονται από εργασία αλλά από αντικοινωνικές δραστηριότητες, όπως οι μίζες (στελεχών της διοίκησης σε κρίσιμες θέσεις), το εμπόριο ναρκωτικών και όπλων, το trafficking, η καταπάτηση δημόσιων και δασικών εκτάσεων, η κατάχρηση χρημάτων από δημόσια ή δημοτικά ταμεία κα. Η αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής δεν είναι όμως τεχνικό αλλά κατεξοχήν πολιτικό πρόβλημα μια και κορυφαία στελέχη των κυβερνήσεων αξιοποίησαν τις θέσεις τους για να πλουτίσουν ή να παραβούν την νομοθεσία με αξιοποίηση «παράθυρων» στη νομοθεσία χωρίς ποτέ να εξεταστούν επί της ουσίας οι πηγές που τους στήριζαν στην επίδειξη πλούτου.
Μείωση των εξοπλιστικών δαπανών
Η μείωση εξοπλιστικών δαπανών και η συνεννόηση με την Τουρκία για ακόμη μεγαλύτερες αμοιβαίες περικοπές θα μπορούσαν να εξοικονομήσουν πολύ περισσότερα χρήματα από όλες τις περικοπές μισθών και συντάξεων. Περίπου το 1/3 του χρέους της χώρας οφείλεται στα εξοπλιστικά προγράμματα. Στο διάστημα 1995-2008 έχουν δαπανηθεί από τη χώρα μας πάνω από 98 δις ευρώ για εξοπλιστικά προγράμματα όταν το χρέος σήμερα είναι 300 περίπου δις. Και για τα περισσότερα εξοπλιστικά προγράμματα υπήρξαν μεγάλες «νόμιμες» προμήθειες ή μίζες που πληρώνει ακριβά η κοινωνία. Το εξωφρενικό είναι ότι παρά την κρίση η κυβέρνηση δεσμεύτηκε να διαθέσει επιπλέον δυο δισεκατομμύρια ευρώ τα επόμενα χρόνια για την κατασκευή νέων υποβρυχίων από τα ναυπηγεία για να πουληθούν σε αραβικά και γερμανικά κεφάλαια, με τον όρο μάλιστα να μην αναλαμβάνουν άλλες εμπορικές δουλειές. Κι όμως θα μπορούσαν τα ναυπηγεία να γίνουν βιώσιμα μέσα από την στροφή τους σε κατασκευές πράσινων τεχνολογιών (πχ εξαρτήματα για ανεμογεννήτριες, σιδηρόδρομος, κα) παράλληλα με αντιμετώπιση των διαρθρωτικών προβλημάτων τους.
Βελτίωση της ανταγωνιστικότητας μέσω της (πράσινης) καινοτομίας
Η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας μπορεί να προέλθει όχι από την περικοπή μισθών - μια και κατά μέσον όρο το εργατικό κόστος είναι σε σχέση με το μέσο όρο της ΕΕ των 15 σχετικά χαμηλό - αλλά μέσα από την καινοτομία, την υπεύθυνη κοινωνικά και περιβαλλοντικά επιχειρηματικότητα, την βελτίωση της εκπαίδευσης, τη μείωση της γραφειοκρατίας, τη βελτίωση των υποδομών (πχ αναβάθμιση σιδηροδρόμου, συνδυασμένες μεταφορές), την πρόσβαση σε κατάλληλα χρηματοδοτικά εργαλεία (χαμηλότερο κόστος δανεισμού) καθώς και με την αποτελεσματική χρήση των φυσικών πόρων και της ενέργειας που συμμετέχουν σημαντικά στο κόστος των προϊόντων και των υπηρεσιών.
Η στροφή προς την πράσινη οικονομία δεν σημαίνει απλώς κατανάλωση πράσινων προϊόντων που παράγονται σε άλλες χώρες αλλά και ενθάρρυνση της παραγωγής πράσινων προϊόντων (πχ φωτοβολταϊκά και ανεμογεννήτριες, οικολογικά προϊόντα καθημερινής χρήσης, βιολογικά τρόφιμα, συστήματα εξοικονόμησης ενέργειας) με περιβαλλοντικά και κοινωνικά υπεύθυνες διαδικασίες στη χώρα μας και την ανάπτυξη των κατάλληλων υποστηρικτών υπηρεσιών. Μεγάλες βιομηχανικές μονάδες (πχ ναυπηγεία) θα μπορούσαν να στραφούν στην παραγωγή ανάλογων προϊόντων, ενώ εταιρίες όπως ή ΔΕΗ θα πρέπει να προετοιμάσουν τη μετάβαση στη μεταλιγνιτική εποχή μέσω της αύξησης της συμμετοχής τους στην παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ, της χρήσης βιομάζας στο καύσιμο μαζί με το λιγνίτη και της παραγωγής εξαρτημάτων και συστημάτων για ΑΠΕ που θα συνέβαλε στη δημιουργία χιλιάδων θέσεων εργασίας (όπως έχουν προτείνει οι Οικολόγοι Πράσινοι για την Κοζάνη-Πτολεμαϊδα αλλά και τη Μεγαλόπολη).
Δημοσιονομικού χαρακτήρα παρεμβάσεις με πράσινη λογική
Καμία οικονομία δεν μπορεί να είναι βιώσιμη μακροχρόνια αν δανείζεται όλο και περισσότερα για να καταναλώνει όλο και πιο πολύ, παράγοντας όλο και λιγότερα. Αλλά και η δημοσιονομική εξυγίανση για να είναι βιώσιμη πρέπει να συνδεθεί με μια οικονομία που αποσυνδέεται από την αυξανόμενη χρήση πρώτων υλών και επιτυγχάνει τη μείωση του κοινωνικού χάσματος και των κοινωνικών ανισοτήτων.
Πλέον θα πρέπει να απαιτούμε ως πολίτες να εγκαταλειφθούν έργα και δραστηριοτήτες που απορροφούν μεν μεγάλα ποσά και δημιουργούν την ψευδαίσθηση οικονομικής ανάπτυξης αλλά δεν συμβάλλουν πραγματικά στην οικονομική, κοινωνική και οικολογική βιωσιμότητα. Για παράδειγμα, η σπατάλη των Ολυμπιακών Αγώνων συνέβαλε ξανά στον εκτροχιασμό του χρέους, η εκτροπή του Αχελώου - αντί της επένδυσης σε έργα εξοικονόμησης νερού- είναι επιλογή που όχι μόνο δεν λαμβάνει υπόψη την περιβαλλοντική πολιτική αλλά και συμβάλει στη σπατάλη χρημάτων, η ατελείωτη παραγωγή υπερ-κοστολογημένων μελετών –που είναι συχνά αντίγραφο άλλων εξίσου ακριβών μελετών - και έργων βιτρίνας στερεί πόρους από απαραίτητα έργα σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Για ποιο λόγο να συνεχίσουμε τα ίδια λάθη;
Βασικό εργαλείο οικονομικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής πολιτικής θα μπορούσε να είναι μια δίκαιη και με κοινωνικούς – περιβαλλοντικούς, όχι μόνο εισπρακτικούς, στόχους μεταρρύθμιση του φορολογικού συστήματος, που να εμπνέει παράλληλα αίσθημα δικαιοσύνης στον πολίτη και να θέτει σαφείς κανόνες στους επιχειρηματίες. Μεταξύ των στόχων μιας τέτοιας φορολογικής μεταρρύθμισης θα έπρεπε να είναι η ελάφρυνση της επιβάρυνσης της εργασίας και η φορολόγηση της σπατάλης και της προκλητικής κατανάλωσης, η επιβάρυνση της ρύπανσης – πράσινοι φόροι, εργαλεία κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό της χώρας με αναδιανομή πόρων και υποδομών όχι μόνο μεταξύ κοινωνικών ομάδων αλλά και περιοχών. Το φορολογικό σύστημα δεν θα πρέπει να ταλαιπωρεί με υπερβολική γραφειοκρατία τον πολίτη και δεν πρέπει να αλλάζει συνεχώς.
Δεν έχει κατανοηθεί ακόμα ότι μπορούμε να πετύχουμε μείωση των ελλειμμάτων μέσω σημαντικών αλλαγών στο παραγωγικό και καταναλωτικό μοντέλο, πχ περιορίζοντας την κατανάλωση πετρελαιοειδών, βελτιώνοντας τις συγκοινωνίες, κάνοντας ορθολογική χρήση των πόρων. Παράλληλα με την εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών και τη σύγκρουση με τη διαφθορά και τη φοροδιαφυγή, μια «πράσινη λογική για την οικονομία» θα συγκέντρωνε επενδύσεις και οικονομικά εργαλεία σε τρεις βασικές προτεραιότητες που θα άλλαζαν την κατεύθυνση της οικονομίας:
• Βιώσιμη ανασυγκρότηση της υπαίθρου, με κορμό τη βιολογική παραγωγή, αναβίωση της τοπικής και περιφερειακής κλίμακας στην οικονομία, εξισορρόπηση - σύνδεση του κυρίαρχου τομέα κάθε περιφέρειας με τις υπόλοιπες τοπικές οικονομικές δραστηριότητες.
• Προώθηση και αναβάθμιση των συλλογικών αγαθών και υπηρεσιών με στόχο να ξαναγίνει η ποιότητα ζωής δικαίωμα για όλους ανεξάρτητα από αγοραστική δύναμη, ως παράλληλος «κοινωνικός μισθός».
• Επείγουσα ενεργειακή στροφή, με απεξάρτηση από πετρέλαιο και λιγνίτη, προώθηση εναλλακτικών λύσεων στη χρήση του ΙΧ, αλλά και επενδύσεις σε εξοικονόμηση και σε ανανεώσιμες πηγές, σχεδιασμένες ώστε να προσφέρουν συμπληρωματικά εισοδήματα στο μεγαλύτερο δυνατό αριθμό νοικοκυριών.
Στοιχεία της στροφής της οικονομίας προς κοινωνικά και περιβαλλοντικά υπεύθυνες μορφές είναι:
- Εκτεταμένα προγράμματα μόνωσης του μεγαλύτερου δυνατού αριθμού κτιρίων, σε κουφώματα, εξωτερικούς τοίχους και στέγες, που στρέφουν τον τομέα της οικοδομής σε κατευθύνσεις που δεν απαιτούν άλλη οικοδομήσιμη γη και διασώζουν χιλιάδες θέσεις εργασίας. Αυτό σημαίνει κυρίως μικρομεσαίες επιχειρήσεις – θα μπορούσαν να δημιουργηθούν και κοινωνικές επιχειρήσεις με ενθάρρυνση και ενίσχυση από τους δήμους .
- Μαζική δημιουργία ηλιακών στεγών για παραγωγή ενέργειας από φωτοβολταϊκά και ΑΠΕ γενικότερα. Θεωρούμε απαραίτητη μόνο απλή στατική μελέτη για φωτοβολταϊκά και απόφαση πλειοψηφίας της συνέλευσης των ιδιοκτητών, χωρίς άλλες διαδικασίες για άδεια και χωρίς να θεωρούνται οι ένοικοι επιχειρηματίες ή έμποροι ενέργειας.
- Παραγωγή ενέργειας από γεωργικά υπολείμματα και περιβαλλοντικά υπεύθυνες καλλιέργειες στις αγροτικές και ημιαστικές περιοχές.
- Παραγωγή κομπόστ από οργανικά απόβλητα στις πόλεις και στις αγροτικές περιοχές. Αξιοποίηση επίσης αποβλήτων ελαιουργείων και λάσπης (ιλύος) βιολογικών καθαρισμών
- Συστήματα εξοικονόμησης ενέργειας και νερού στα σπίτια.
- Δημιουργία δικτύων πρασίνου, πεζόδρομων, ποδηλατόδρομων και άνοιγμα ξανά των δρόμων του νερού (δημιουργία οικολογικών διαδρόμων-διαδρομών μέσα στις πόλεις) ώστε να δημιουργηθούν τα ανοίγματα που είναι απαραίτητα για την ανανέωση του αέρα, τη διάχυση της ρύπανσης, τη βελτίωση του κλιματισμού, την επιστροφή της φύσης στην πόλη.
Βελτίωση της ζωής μας και βελτίωση των δημοσιονομικών
Τομείς που επηρεάζουν σημαντικά την ποιότητα ζωής και τα εισοδήματα, αλλά και τα δημοσιονομικά (ελλείμματα, χρέος) είναι η υγεία, η κατοικία/ενέργεια, τα απόβλητα, οι μετακινήσεις, η αναψυχή-επικοινωνία, η παιδεία και οι οινωνικές υπηρεσίες. Σημαντική εξοικονόμηση πόρων θα μπορούσε να προέλθει στον τομέα της υγείας όχι μόνο με την αντιμετώπιση της διαφθοράς και των υπερτιμολογήσεων αλλά και με βελτίωση των συνθηκών ζωής, του περιβάλλοντος και της διατροφής, ώστε να βελτιωθεί η υγεία των πολιτών. Η αναποτελεσματικότητα του συστήματος πρωτοβάθμιας περίθαλψης αλλά και η απουσία προληπτικής πολιτικής στην υγεία έχει οδηγήσει σε σημαντική αύξηση όχι μόνο των δημόσιων αλλά και των ιδιωτικών δαπανών υγείας.
Στην Ελλάδα και για το διάστημα 1995-2005, ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των δαπανών έφτασε κατά μέσον όρο το 4,7%, αλλά η αύξηση αυτή αντιστοιχεί σε σωρευτική μεταβολή +58 στη δεκαετία. Το 2005 οι δαπάνες περίθαλψης («υγείας») ανά κάτοικο στην Ελλάδα (σταθμισμένες) έφταναν τα 3000 δολάρια, υψηλότερες από το μέσο όρο στις χώρες μέλη του ΟΟΣΑ, υπερβαίνουν τις αντίστοιχες δαπάνες χωρών με υψηλότερο ΑΕΠ, όπως η Φιλανδία, η Σουηδία, η Ιρλανδία, η Ιαπωνία, η Ισπανία, η Ιταλία και η Βρετανία.
Το ποσοστό ιδιωτικών δαπανών στις συνολικές δαπάνες υγείας στην Ελλάδα ήταν το 2005 το υψηλότερο μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ: 57,1% έναντι 54,9% στις ΗΠΑ (που οδήγησε τον Μπ. Ομπάμα στη μεταρρύθμιση του συστήματος υγείας). Η ταχύρρυθμη αύξηση των δαπανών υγείας ανά κάτοικο μετά το 1996 αποτελεί όχι τόσο δείκτη οικονομικής ανάπτυξης αλλά κυρίως δείκτη ταχύτατης μεγέθυνσης της ιδιωτικής δαπάνης των νοικοκυριών για θέματα περίθαλψης. Η οικονομική κρίση και οι κοινωνικά άδικες επιλογές οδηγούν σε αύξηση των ιδιωτικών δαπανών υγείας για τα νοικοκυριά σε συνδυασμό με την επιδείνωση της υγείας. Την ίδια περίοδο και τα ασφαλιστικά ταμεία είναι υπερχρεωμένα με τις δαπάνες του κλάδου «υγείας».
Μια σειρά περιβαλλοντικοί παράγοντες και οι συνθήκες ζωής στις πόλεις επηρεάζουν την υγεία και οδηγούν σε αύξηση και των δημόσιων και των ιδιωτικών δαπανών:
- Οι 6 στις 10 πιο επιβαρυμένες ευρωπαϊκές πόλεις με ατμοσφαιρικούς ρύπους είναι ελληνικές. Κάθε χρόνο τουλάχιστον 580-3000 συνάνθρωποι μας στην Αττική χάνουν πιο πρόωρα τη ζωή τους εξαιτίας της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, 20.000 άτομα πεθαίνουν σύμφωνα με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας κάθε χρόνο από περιβαλλοντικούς παράγοντες χωρίς να υπολογίζουμε αυτούς που ασθενούν κάθε χρόνο εξαιτίας του τρόπου ζωής, της διατροφής, της ρύπανσης, της έκθεσης σε επιβλαβής και τοξικές ουσίες
- Χιλιάδες άτομα σκοτώνονται ή τραυματίζονται σε αυτοκινητιστικά δυστυχήματα κάθε χρόνο (από τα πιο υψηλά ποσοστά σε ευρωπαϊκό επίπεδο).
- Πολλοί ηλικιωμένοι τραυματίζονται λόγω κακών πεζοδρομίων και προβλημάτων ασφαλούς πρόσβασης (γεμάτο το ΚΑΤ και άλλα νοσοκομεία).
Φυσικά αυτά μεταφράζονται και σε αυξημένο κόστος για το σύστημα υγείας αλλά και για τον οικογενειακό προϋπολογισμό. Μια ολοκληρωμένη στρατηγική για την υγεία θα απέδιδε τόσο σε επίπεδο βελτίωσης της υγείας όσο και σε επίπεδο περιορισμού των δαπανών για περίθαλψη.
Από την άλλη άνθρωποι που έχουν προβλήματα υγείας αναγκάζονται να απομονώνονται στο σπίτι τους λόγω μη βιώσιμων γειτονιών αλλά και να πληρώνουν αυξημένες δαπάνες για την διασφάλιση ανεκτών συνθηκών ζωής (χρήση αιρ κοντίσιον) και μετακίνησης (ταξί, ΙΧ για μετακινήσεις).
Αλλαγές στην διατροφή αλλά και η ανεξέλεγκτη χρήση φυτοφαρμάκων έχουν συμβάλλει στην αύξηση των λεγόμενων ασθενειών του πολιτισμού και στην ύπαιθρο.
Κοινωνική, αλληλέγγυα οικονομία
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες συμμετέχουν σε κοινωνικές επιχειρήσεις που περιορίζουν την ανεργία και επιτυγχάνουν κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς στόχους. Για την αντιμετώπιση της αυξανόμενης - λόγω των περιοριστικών μέτρων- ανεργίας και φτώχιας πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην προώθηση κατάλληλου θεσμικού πλαισίου και εργαλείων χρηματοδότησης και ανάπτυξης της κοινωνικής οικονομίας.
Η ανάπτυξη συνεταιρισμών παραγωγών – καταναλωτών, τοπικών δικτύων ανταλλαγής προϊόντων και υπηρεσιών χωρίς χρήματα, ή άλλων μορφών κοινωνικής συνεργασίας όπως θεσμοί εναλλακτικών χρηματοδοτήσεων στα πρότυπα της Ηθικής Τράπεζας στην Ιταλία και σε άλλες 6 χώρες και ανάλογων τραπεζών (Oekobank) σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, θα αποτελέσουν βασικό στοίχημα για την ελληνική κοινωνία.
«Επιστροφή» της αφαίρεσης εισοδήματος μέσω οικολογικών παρεμβάσεων
Αφαιρέθηκε και θα αφαιρεθεί σημαντικό ποσοστό του εισοδήματος ενώ θα βαθύνει το χάσμα στην κοινωνία με τα μέτρα που προωθούνται από την κυβέρνηση με την πίεση των ανεξέλεγκτων αγορών, της ΕΕ και του ΔΝΤ. Η ύφεση χτυπάει ιδιαίτερα τις ευάλωτες οικονομικές δραστηριότητες. Χρειάζεται, λοιπόν, άμεσα να προωθηθούν, κυρίως από την αυτοδιοίκηση, παράλληλα με την απαίτηση για αλλαγή των πολιτικών, δράσεις «εξισορρόπησης» ώστε να μειωθούν οι επιπτώσεις στην κοινωνική συνοχή. Αυτές μπορεί να προέλθουν από μια γενναία μεταρρύθμιση της οικονομίας προς πράσινη κατεύθυνση, με τη δημιουργία ευνοϊκού κλίματος για την κοινωνική οικονομία και τον τρίτο τομέα (κοινωνικές επιχειρήσεις), και κυρίως με την «επιστροφή» της απώλειας εισοδήματος μέσω της αναβάθμισης υπηρεσιών και υποδομών που θα ελαφρύνουν την επιβάρυνση του οικογενειακού προϋπολογισμού και βελτιώνουν την ποιότητα ζωής. Κάτι τέτοιο επιτυγχάνεται με τη βελτίωση των γειτονιών, των συγκοινωνιών, της ενεργειακής αποτελεσματικότητας, των συνθηκών ζωής και της υγείας (και όχι απλώς της περίθαλψης), της παιδείας και των ευκαιριών δημιουργίας θέσεων εργασίας.
Οι Δήμοι μπορούν να βοηθήσουν στην μεταρρύθμιση της οικονομίας αλλά και να προωθήσουν κοινωνικές και περιβαλλοντικές υποδομές ώστε να μπορούν να ζουν καλύτερα οι πολίτες με λιγότερα χρήματα. Μπορούν επίσης να συμβάλλουν στη δημιουργία πηγών εσόδων για την τοπική οικονομία και θέσεων εργασίας σε τοπικό επίπεδο. Τέτοιες πρωτοβουλίες των δήμων μπορεί να είναι προς την κατεύθυνση:
• Δημοτικών επιχειρήσεων ή συνεταιρισμών για την προώθηση ΑΠΕ κυρίως μέσα στις πόλεις. Δημοτικές ή κοινωνικές επιχειρήσεις μπορούν να ετοιμάζουν δωρεάν ολοκληρωμένη μελέτη για κάθε ακίνητο ή ομάδα ακινήτων που ανήκουν σε άτομα που είναι κάτω από όριο της φτώχειας. Χρειάζονται κίνητρα για απασχόληση άνεργων επιστημόνων (επιδότηση θέσεων εργασίας και ασφαλιστικής εισφορών από ΟΑΕΔ) με σχετικές ειδικότητες μετά από κατάλληλη εκπαίδευση (χρηματοδότηση από Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο). Είναι αναγκαίο ένα συνεκτικό σχέδιο (περιβαλλοντικοί στόχοι, αυτοδιοικητική μεταρρύθμιση, πολιτικές για αντιμετώπιση της φτώχειας και της ανεργίας, κλιματική-περιβαλλοντική πολιτική)
• Εταιριών λαϊκής βάσης μικροεπενδυτών για ανανεώσιμη ενέργεια σε τοπικό επίπεδο, παράλληλα με τις επενδύσεις των εταιριών και της ΔΕΗ.
• Ενθάρρυνσης με κίνητρα για δημιουργία οικοδομικών συνεταιρισμών για περιβαλλοντική και αισθητική αναγέννηση κτιρίων και γειτονιών (ενισχύσεις/επιδοτήσεις, χαμηλότοκα δάνεια, επιπλέον όροφος, συνένωση ακάλυπτων χώρων, αναγνώριση δαπανών για φοροαπαλλαγές κα).
• Ενδυνάμωσης-στήριξης διαφόρων δικτύων επαναχρησιμοποίησης, ανακύκλωσης, εξωχρηματικών συναλλαγών, συμμετοχή στη δημιουργία μηχανισμών χρηματοδότησης χαμηλού κόστους («Ηθική Τράπεζα». Όπου τα δίκτυα εξωχρηματικών συναλλαγών αυτά παίρνουν μεγάλη έκταση και υιοθετούνται από τις δημοτικές αρχές, μπορούμε να μιλάμε για παράλληλο «τοπικό νόμισμα», θεσμό που αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε περιοχές με εκτεταμένη ανεργία και φτώχεια. Κλειδί για την ανάπτυξή τους, αποτελεί το αίτημα να μη φορολογούνται οι υπηρεσίες αυτές ως χρηματικά εισοδήματα ή με ΦΠΑ, και να οριοθετούνται με κώδικα πρακτικών που να αποκλείει καταχρηστική εκμετάλλευσή τους από επιχειρήσεις.
• Δικτύων οικογειτονιών, δημιουργία οικολογικών ενοτήτων μέσα στον αστικό ιστό, με πεζόδρομους, πάρκα, δημόσιες πλατείες, ποδηλατόδρομους, σχολεία, εμπορικά κέντρα, φυσικές περιοχές μέσα στην πόλη ώστε να αναβαθμιστεί η ποιότητα ζωής και να μειωθούν οι ατομικές δαπάνες για παρόμοιες υπηρεσίες.
Η στροφή των δήμων προς πράσινες δραστηριότητες μπορεί να συμβάλλει στη βελτίωση των οικονομικών τους μέσω του εξορθολογισμού των δαπανών τους αλλά και με την ανάπτυξη πηγών νέων εσόδων κυρίως μέσω:
- επενδύσεων των στην εξοικονόμηση ενέργειας στα δημοτικά κτίρια και στην παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ). Με τα έσοδά τους από αυτές τις πηγές μπορούν να συμβάλλουν στη χρηματοδότηση προγραμμάτων περιβαλλοντικής και κοινωνικής αναγέννησης των γειτονιών - επαναδημιουργίας - οικολογικής διαχείρισης των ρεμάτων και φυσικών περιοχών μέσα στις πόλεις, διαχείρισης πάρκων.
- Βελτιστοποίησης της διαχείρισης στερεών και υγρών αποβλήτων και μεγιστοποίηση της πρόληψης, επαναχρησιμοποίησης κι ανακύκλωσης.
- Βελτιστοποίησης της διαχείρισης ανθρώπινου προσωπικού, εκπαίδευση, ανασυγκρότηση υπηρεσιών, ενθάρρυνση πρωτοβουλιών των πολιτών.
Μπορεί να βελτιωθεί ο οικογενειακός προϋπολογισμός και με πρωτοβουλίες σε ατομικό επίπεδο:
- μείωση δαπανών οικογενειακού προϋπολογισμού με ατομικές επιλογές στον τρόπο κατανάλωσης (κριτική κατανάλωση, μείωση σπατάλης ενέργειας και νερού, αποφυγή υπερβολικών συσκευασιών)
- επιλογή πιο οικονομικών τρόπων μετακίνησης (πχ μετακινήσεις με ποδήλατο ή τα πόδια για κοντινές αποστάσεις, μεγαλύτερο ποσοστό μετακινήσεων με ΜΜΜ αντί για ΙΧ)
- επαναχρησιμοποίηση και ανταλλαγές προϊόντων και υπηρεσιών, εξω-νομισματικές συναλλαγές – τοπικά «νομίσματα»,
- αξιοποίηση κινήτρων που προσφέρουν μαγαζιά (πχ έκπτωση-πόντοι από τη χρήση τσάντας πολλαπλώς χρήσεων αντί για πλαστική μιας χρήσης), δήμοι (σύστημα χρέωσης δημοτικών τελών καθαριότητας με βάση την ποσότητα που πετάει ο δημότης και όχι με βάση τα τετραγωνικά μέτρα της κατοικίας ή διαμερίσματος), κράτος (πχ χρέωση ρεύματος από ΑΠΕ χωρίς φόρο άνθρακα, κλίμακα χρέωσης με βάση την κατανάλωση κα)
- Τοπικά δίκτυα εξωχρηματικών ανταλλαγών (L.E.T.S.), όπου ανταλλάσσονται απευθείας χωρίς χρήματα υπηρεσίες όπως επισκευές συσκευών, ιατρικές ή νομικές υπηρεσίες, φύλαξη παιδιών, ιδιαίτερα μαθήματα, και πολλά άλλα.
Νέες πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις στο προσκήνιο
Ζούμε μια προσπάθεια οι υπεύθυνοι της κρίσης και της τραγικής αδυναμίας της κρίσης, τα κόμματα της κρίσης, να προσπαθούν να μιλάνε για ευθύνες αλλά αφηρημένα κυρίως για αν συνεχίσουν να μονοπωλούν το πολιτικό σκηνικό.
Από την άλλη δυνάμεις σαν το ΚΚΕ επιδιώκουν να καρπωθούν την συσσωρευμένη οργή χωρίς να διανοούνται να αναλάβουν την ευθύνη που τους αναλογεί αλλά κυρίως χωρίς να προτείνουν λύσεις για την έξοδο της κρίσης. Αν υιοθετούνταν οι προτάσεις σας θα οδηγούμασταν σε πλήρη κατάρρευση της οικονομίας και σε κοινωνική εξαθλίωση. Κι όμως αυξάνει την εκλογική επιρροή του όχι γιατί οι πολίτες πιστεύουν στις προτάσεις του αλλά ως αντίδραση στην σημερινή πραγματικότητα. Το προεκλογικό του μήνυμα τα λέει όλα «να κάνει την οργή δύναμη». Γιατί πράγμα δεν λέει, πως θα χρησιμοποιηθεί και για ποιο σκοπό αυτή η δύναμη δεν το ενδιαφέρει.
Έχουμε λοιπόν υποχρέωση να συγκροτήσουμε από τα κάτω μια πειστική, ρεαλιστική και με όραμα εναλλακτική πρόταση για την οικονομία και την κοινωνική οργάνωση βασισμένη στις πράσινες/οικολογικές προτάσεις και στην κοινωνική αλληλεγγύη. Αυτό θα πρέπει να εκφραστεί και σε εκλογικό επίπεδο αλλά και μέσα από μορφές αυτό-οργάνωσης της κοινωνίας. Μπορούμε να μετατρέψουμε την κρίση από πόνο σε μια ευκαιρία αλλαγών και μακροχρόνιας, ουσιαστικής ευημερίας για όλους, ¨όχι όμως πλέον στηριγμένης κατά βάση στα εισοδήματα που θα περάσει καιρός και αν μπορέσουν να επανέλθουν αλλά κυρίως μέσα από την ανάπτυξη κοινωνικών υποδομών και συνθηκών ζωής που επιτρέπουν να ζούμε καλύτερα, πιο ανθρώπινα, με καλύτερη υγεία και σχέσεις μεταξύ μας ακόμα και αν έχουμε μικρότερα εισοδήματα. Είναι όμως απαραίτητο να αναδείξουμε παντού την ευθύνη του πολιτικού συστήματος και των κυρίαρχων ακόμα κομμάτων καθώς και την ανάγκη να μπουν αυτά στο περιθώριο και να αναδειχθούν νέες και δημιουργικές κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις.
Ως ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ ΠΡΑΣΙΝΟΙ θέλουμε να είμαστε το «παράθυρο που ανοίγει σε ένα σκοτεινό δωμάτιο», όχι να αποτελέσουμε στοιχείο ενός παρακμασμένου πολιτικού συστήματος, να πάρουμε και εμείς κάποιες καρέκλες σε ένα σάπιο σκηνικό. Αλλά για να το πετύχουμε αυτό πρέπει να μαζικοποιηθούμε ως κόμμα και να συμμετάσχουν σε αυτό ζωντανές, δυνάμεις, νέοι άνθρωποι, άνθρωποι που δεν διακατέχονται από πολιτική κατάθλιψη αλλά από διάθεση για προσφορά, άνθρωποι που διαθέτουν δημιουργικότητα και διάθεση προσφοράς στο κοινό συμφέρον, γιατί μέσα από την βελτίωση των συνθηκών ζωής για όλους θα μπορέσουμε να ζήσουμε καλύτερα και σε προσωπικό/οικογενειακό επίπεδο.
Κυριακή 23 Ιανουαρίου 2011
Προτάσεις για την οργάνωση της Περιφέρειας Ν. Αιγαίου
Επιστολή προς τον Περιφερειάρχη και τους Περιφερειακούς Συμβούλους Ν. Αιγαίου για την οργάνωση της Περιφέρειας και του Περιφερειακού Συμβουλίου (17/1/2011)
Προς
- Περιφερειάρχη Ν. Αιγαίου κ Γ. Μαχαιρίδη
και αντιπεριφερειάρχες
- Πρόεδρο Περιφερειακού Συμβουλίου κ Γ. Γκούφα
- Αντιπρόεδρο Περιφερειακού Συμβουλίου κ Γ. Γιαννακάκη
- Επικεφαλής Παρατάξεων Περιφερειακού Συμβουλίου κ Χ. Κόκκινο, Λ. Καφαντάρη, Ν. Συρμαλένιο
- Περιφερειακούς Συμβούλους Ν. Αιγαίου
Εν όψει της συνεδρίασης του Περιφερειακού Συμβουλίου στις 31 Ιανουαρίου θα ήθελα εκ μέρους του ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΑΝΕΜΟΥ να σας ενημερώσει συνοπτικά για τις προτάσεις μας για την καλύτερη οργάνωση της Περιφέρειας και του Περιφερειακού Συμβουλίου και να σας προσκαλέσουμε σε μια δημόσια συζήτηση γύρω από τα θέματα αυτά την Κυριακή 30 Ιανουαρίου, το απόγευμα, στη Σύρο έτσι ώστε να ανταλλάξουμε προβληματισμό πριν από την συνεδρίαση του ΠΣ. Στην συζήτηση αυτή πρόκειται να προσκαλέσουμε κοινωνικούς και επαγγελματικούς φορείς ώστε να υπάρξει ουσιαστικός διάλογος γύρω από τον τρόπο καλύτερης οργάνωσης της Περιφέρειας και του Περιφερειακού Συμβουλίου.
Η πολιτική μας παρουσία στο Περιφερειακό Συμβούλιο ως ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΝΕΜΟΣ όπως έχω δηλώσει και κατά την ορκωμοσία αλλά και κατά την εκλογή των μελών του προεδρείου του ΠΣ θα έχει τον χαρακτήρα μιας δημιουργικής αντιπολίτευσης, δηλαδή θα ασκούμε κριτική σε ότι θα θεωρούμε στραβό, αλλά θα επιδιώκουμε με δημόσιες πρωτοβουλίες μας και τη διαμόρφωση ισχυρών πλειοψηφιών στη βάση συγκεκριμένων πολιτικών προτάσεων για μια βαθιά οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική αλλαγή στην νησιωτική μας περιφέρεια. Είναι μια πολιτική που ακολουθούν οι Πράσινοι τόσο στο Ευρωκοινοβούλιο όσο και σε εθνικά και κυρίως Περιφερειακά Κοινοβούλια, όπου συχνά οι προτάσεις τους κερδίζουν την υποστήριξη πλειοψηφιών σε σημαντικά πολιτικά ζητήματα, όπως πχ στο Ευρωκοινοβούλιο η υπερψήφιση στις 25/3/2010 της έκθεσης του Πράσινου ευρωβουλευτή Sven Giegold -για την μεταρρύθμιση της ευρωζώνης, την ανάγκη έκφρασης της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης στις χώρες που βιώνουν βαθιά κρίση με την έκδοση ευρω-ομολόγου κα. Αυτή την έννοια είχε εξάλλου και η υποψηφιότητά μου για τη θέση του Γραμματέα του Περιφερειακού Συμβουλίου και είναι ιδιαίτερα σημαντικό το μήνυμα που εκπέμπει η εκλογή μου σε αυτή της θέση με μεγάλη πλειοψηφία (43 ψήφοι υπέρ σε σύνολο 50 Περιφερειακών Συμβούλων).
Με την ορκωμοσία των Περιφερειακών Συμβούλων, την εκλογή του Προεδρείου του Περιφερειακού Συμβουλίου και των μελών της Οικονομικής Επιτροπής, τη δημοσίευση του Οργανισμού της Περιφέρειας (ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 130 / ΦΕΚ Α’ 223 - 27/12/2010) και τον διορισμό των 3 θεματικών Αντιπεριφερειαρχών από τον Περιφερειάρχη κ Γ. Μαχαιρίδη ξεκίνησε τα πρώτα βήματα της η Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση Ν. Αιγαίου.
Όμως, χρειάζεται – πέρα από την αντιμετώπιση των στοιχειωδών αναγκών - να μπουν πολύ γρήγορα οι βάσεις για την πολιτική κι αποτελεσματική λειτουργία του Περιφερειακού Συμβουλίου και την διαμόρφωση, μέσα από έναν οργανωμένο και σε βάθος διάλογο, στρατηγικών στην Περιφέρεια που θα συμβάλλουν στην αντιμετώπιση της οικονομικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής κρίσης, θα περιορίσουν τις επιπτώσεις των προωθούμενων – κοινωνικά άδικα και αναποτελεσματικών πολιτικών καθώς και στην σύγκλιση και την κοινωνική συνοχή στην περιοχή μας. Ως ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΝΕΜΟΣ Ν. ΑΙΓΑΙΟΥ θα καταθέσουμε στο Περιφερειακό Συμβούλιο προτάσεις για τις στρατηγικές και πολιτικές που θα έπρεπε να ακολουθηθούν στο Ν. Αιγαίο για να πετύχουμε στροφή της οικονομίας προς πράσινη κατεύθυνση, για σύγχρονες μορφές κοινωνικής αλληλεγγύης και κοινωνικής συνοχής καθώς και για την προστασία του περιβάλλοντος και την ανάδειξη των νησιών σε κέντρα πολιτιστικής και πνευματικής δημιουργίας.
Η δουλειά του Περιφερειακού Συμβουλίου αλλά και της Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης δεν είναι καθόλου εύκολη με δεδομένο ότι ο θεσμός ξεκινάει με πολλά προβλήματα, κενά και έλλειψη πόρων και αυτό είναι ήδη τραγικά φανερό από τις πρώτες μέρες. Φαίνεται, όμως, να καταλαγιάζει η τοπικιστική αντιπαράθεση που δεν θα βοηθούσε να λυθούν τα προβλήματα, και να ωριμάζει η ανάγκη διαμόρφωσης κοινής περιφερειακής κουλτούρας. Πρέπει να πάμε, όμως, ένα βήμα παραπέρα και να αναζητήσουμε, οργανώσουμε κι αξιοποιήσουμε τις ευρωπαϊκές προοπτικές του θεσμού.
Το Περιφερειακό Συμβούλιο έχει ιστορική ευθύνη να συμβάλλει στη χάραξη και στην προώθηση πολιτικών που θα περιορίσουν την ένταση της κρίσης και τις επιπτώσεις από τις κοινωνικά άδικες κι αναποτελεσματικές πολιτικές στην περιοχή μας, που θα συμβάλλουν στην σύγκλιση και στην κοινωνική συνοχή στο Ν. Αιγαίο σε μια εποχή που κινδυνεύει με διάλυση ο κοινωνικός ιστός και υποβαθμίζονται ακόμα περισσότερο οι αδύναμες στην περιοχή κοινωνικές υποδομές.
Η Περιφέρεια χρειάζεται να οργανωθεί στη βάση ενός νέου μοντέλου διοίκησης, ώστε να φτάνουν οι υπηρεσίες της κοντά στον πολίτη, ακόμα και στο πιο μικρό νησί, χωρίς να χρειάζεται ο νησιώτης να μετακινείται μακριά από τον τόπο του για να εξυπηρετείται. Αυτό μπορεί να διασφαλιστεί κατ' αρχή με την βέλτιστη χρήση της πληροφορικής και μέσα από έναν διαφορετικό τρόπο οργάνωσης της Περιφέρειας. Για παράδειγμα, μπορούν να δημιουργηθούν Κέντρα της Περιφέρειας για την Εξυπηρέτηση των Πολιτών (που μπορούν να στελεχωθούν μέσω μετατάξεων) ή να υπάρξει συνεργασία με τα υπάρχοντα Κέντρα Εξυπηρέτησης των Πολιτών των Δήμων, ώστε μέσα από εκεί να πληροφορείται ο πολίτης για τις πολιτικές, τα προγράμματα της περιφέρειας αλλά να καταθέτει απόψεις, προτάσεις, ερωτήματα προς απάντηση. Μια νέα φιλοσοφία για την οργάνωση της διοίκησης πρέπει να αποτυπωθεί σε έναν σύγχρονο Οργανισμό για την Περιφέρεια, και γι αυτό προτείνουμε, ως ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΝΕΜΟΣ, την συγκρότηση από το Περιφερειακό Συμβούλιο μιας Επιτροπής που θα επεξεργαστεί – αξιοποιώντας και την ευρωπαϊκή εμπειρία αλλά και προτάσεις των νησιωτικών κοινωνιών και φορέων – ένα σχέδιο αναθεώρησης του Οργανισμού, που αποφασίστηκε χωρίς τους εκλεγμένους, με το ΠΔ 130/ ΦΕΚ Α' 223/ 27-12-2010. Η πρόταση αυτή θα πρέπει να συζητηθεί και ψηφιστεί στο Περιφερειακό Συμβούλιο μέσα στο 2011, με την αυξημένη πλειοψηφία που απαιτείται, όπως προβλέπει η νομοθεσία.
Η Περιφέρεια και το Περιφερειακό Συμβούλιο έχουν να παίξουν πολύ σημαντικούς ρόλους, λαμβάνοντας υπόψη και ότι ελάχιστα πράγματα θα μπορέσουν να γίνουν τα επόμενα χρόνια αν η Περιφέρεια περιοριστεί στο επίπεδο της διαχείρισης των ελάχιστων υπαρχόντων πόρων:
- Το Περιφερειακό Συμβούλιο πρέπει να οργανωθεί και να θέσει ως πρώτη προτεραιότητά του την προσπάθεια επηρεασμού αλλά και αξιοποίησης των ευρωπαϊκών και εθνικών πολιτικών ώστε να ενσωματώνουν τις διαστάσεις της νησιωτικότητας, όπως και τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές διαστάσεις. Πρέπει, όμως, το ΠΣ να διαμορφώσει, στο επόμενο 9μηνο και μέσα από διαβούλευση, ένα Σχέδιο Στρατηγικής για την Οικονομική, Κοινωνική και Περιβαλλοντική Βιωσιμότητα στο Ν. Αιγαίο αλλά και να επεξεργαστεί Στρατηγική για την σύγκλιση και την συνοχή στο Ν. Αιγαίο.
- Η Περιφέρεια πρέπει να βοηθήσει και να κατευθύνει τους Δήμους, μέσα από τις περιφερειακές πολιτικές που θα χαραχθούν από το Περιφερειακό Συμβούλιο, την ανάδειξη των πλεονεκτημάτων και δυνατοτήτων που έχει κάθε νησί και η περιφέρεια συνολικά, καθώς και με την δημιουργία νέων εργαλείων (πχ Ταμείο Συνοχής στο Ν. Αιγαίο), στο να προωθηθεί συντονισμένα ένα διαφορετικό μοντέλο ανάπτυξης για το Ν. Αιγαίο. Ένα μοντέλο ανάπτυξης που θα βασίζεται στην πράσινη οικονομία, σε σύγχρονες μορφές κοινωνικής αλληλεγγύης, στην προστασία και βιώσιμη διαχείριση του περιβάλλοντος, στην ανάδειξη του σημαντικού ρόλου που μπορεί να παίξει το Ν. Αιγαίο στον πολιτισμό και στην πνευματική δημιουργία. Η Περιφέρεια πρέπει να βοηθήσει στο να έχουν συνοχή μεταξύ τους οι διάφορες πολιτικές (πχ ενεργειακή, οικονομική και κοινωνική πολιτική, τουριστική – κοινωνική και περιβαλλοντική πολιτική). Να βοηθήσει τις τοπικές κοινωνίες να εξασφαλίσουν νέες πηγές οικονομικών πόρων (από την παραγωγή πράσινης ενέργειας και την ανάπτυξη πράσινων καινοτομιών μέχρι την πρόσβαση σε ευρωπαϊκούς πόρους μέσα από ανταγωνιστικά προγράμματα). Άμεσα αυτό επείγει να γίνει με ένα οικολογικά προσανατολισμένο, οικονομικά λογικό και αποτελεσματικό Περιφερειακό Σχέδιο Διαχείρισης των Απορριμμάτων που θα επικεντρώνει στη μείωση/πρόληψη, επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση και κομποστοποίηση των απορριμμάτων, ελαχιστοποιώντας τα απορρίμματα που οδηγούνται για ταφή και αποκλείοντας κάθε μορφή καύσης ή άλλης θερμικής επεξεργασίας τους.
Για να προωθηθούν αυτά πρέπει να υπάρχει αντιστοίχιση με τον τρόπο οργάνωσης και πολιτικής λειτουργίας του Περιφερειακού Συμβουλίου αλλά και της Περιφέρειας. Γι αυτό προτείνουμε το Περιφερειακό Συμβούλιο να εκλέξει δυο νέες επιτροπές- όπως έχει δικαίωμα από τον νόμο.
- Μια Επιτροπή με στόχο την Σύγκλιση και Κοινωνική Συνοχή («Επιτροπή Περιφερειακής Συνοχής, Σύγκλισης, Νησιωτικότητας και Βιωσιμότητας») και
- Μια Επιτροπή με στόχο την ανάδειξη του πλούτου και του συγκριτικού πλεονεκτήματος που έχει το Ν. Αιγαίο («Επιτροπή Θαλάσσιας Πολιτικής, Αλιείας, Βιοποικιλότητας, Φυσικών Πόρων, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής».
Η Περιφέρεια χρειάζεται να διαμορφώσει ένα πιο συμμετοχική μοντέλο διαμόρφωσης και άσκησης πολιτικής, μια και οι πολίτες δεν εμπιστεύονται, αν δεν είναι οργισμένοι με το πολιτικό σύστημα και τον τρόπο άσκησης της πολιτικής μέχρι τώρα. Στην Περιφέρεια Ν. Αιγαίου πρέπει να συγκροτηθεί άμεσα, όπως προβλέπει η νομοθεσία – μετά από διεξοδική συζήτηση στο Περιφερειακό Συμβούλιο – η Περιφερειακή Επιτροπή Διαβούλευσης (προβλέπεται από τον “Καλλικράτη”) καθώς και το Περιφερειακό Συμβούλιο Υδάτων (έπρεπε ήδη να έχει συγκροτηθεί και να λειτουργεί όπως προβλέπει η ευρωπαϊκή Οδηγία Πλαίσιο για το Νερό 2000/60).
Ο ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΝΕΜΟΣ προτείνει να συγκροτηθούν, επίσης, σε επίπεδο Περιφέρειας 4 επιπλέον άτυπες, εισηγητικές επιτροπές, με τη συμμετοχή όχι μόνο εκλεγμένων συμβούλων αλλά και εκπροσώπων φορέων, που θα συνεργάζονται με τις δυο εκλεγμένες Επιτροπές του Περιφερειακού Συμβουλίου, όπως:
- Επιτροπή για την Πράσινη Οικονομία, την Καινοτομία, την Έρευνα, την Απασχόληση και την Κοινωνική Αλληλεγγύη (θα αφορά σε όλους τους οικονομικούς τομείς, πχ τουρισμό, γεωργία, κτηνοτροφία, ΜΜΕ κα)
- Επιτροπή Παιδείας, Πολιτισμού, Εθελοντισμού, Νεολαίας και Διαλόγου των Πολιτισμών
- Επιτροπή για βιώσιμη κινητικότητα, μεταφορές και συγκοινωνίες
- Επιτροπή Ισότητας, Προστασίας των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Εξάλειψης των Διακρίσεων και Θεμάτων Μετανάστευσης
Τις επόμενες μέρες θα αποστείλουμε αναλυτικά τις προτάσεις μας τόσο σε σας όσο και σε κοινωνικούς, επαγγελματικούς και αυτοδιοικητικούς φορείς στην περιφέρεια μας, ώστε να ανοίξει δημόσια συζήτηση γύρω από τα θέματα αυτά. Επίσης, θα θέλαμε να ζητήσουμε να ενταχθεί η συζήτηση για τα θέματα αυτά στην ημερήσια διάταξη ενός από τα επόμενα Περιφερειακά Συμβούλια.
Με εκτίμηση
Νίκος Χρυσόγελος
Περιφερειακός Σύμβουλος
Γραμματέας προεδρείου Περιφερειακού Συμβουλίου
Προς
- Περιφερειάρχη Ν. Αιγαίου κ Γ. Μαχαιρίδη
και αντιπεριφερειάρχες
- Πρόεδρο Περιφερειακού Συμβουλίου κ Γ. Γκούφα
- Αντιπρόεδρο Περιφερειακού Συμβουλίου κ Γ. Γιαννακάκη
- Επικεφαλής Παρατάξεων Περιφερειακού Συμβουλίου κ Χ. Κόκκινο, Λ. Καφαντάρη, Ν. Συρμαλένιο
- Περιφερειακούς Συμβούλους Ν. Αιγαίου
Εν όψει της συνεδρίασης του Περιφερειακού Συμβουλίου στις 31 Ιανουαρίου θα ήθελα εκ μέρους του ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΑΝΕΜΟΥ να σας ενημερώσει συνοπτικά για τις προτάσεις μας για την καλύτερη οργάνωση της Περιφέρειας και του Περιφερειακού Συμβουλίου και να σας προσκαλέσουμε σε μια δημόσια συζήτηση γύρω από τα θέματα αυτά την Κυριακή 30 Ιανουαρίου, το απόγευμα, στη Σύρο έτσι ώστε να ανταλλάξουμε προβληματισμό πριν από την συνεδρίαση του ΠΣ. Στην συζήτηση αυτή πρόκειται να προσκαλέσουμε κοινωνικούς και επαγγελματικούς φορείς ώστε να υπάρξει ουσιαστικός διάλογος γύρω από τον τρόπο καλύτερης οργάνωσης της Περιφέρειας και του Περιφερειακού Συμβουλίου.
Η πολιτική μας παρουσία στο Περιφερειακό Συμβούλιο ως ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΝΕΜΟΣ όπως έχω δηλώσει και κατά την ορκωμοσία αλλά και κατά την εκλογή των μελών του προεδρείου του ΠΣ θα έχει τον χαρακτήρα μιας δημιουργικής αντιπολίτευσης, δηλαδή θα ασκούμε κριτική σε ότι θα θεωρούμε στραβό, αλλά θα επιδιώκουμε με δημόσιες πρωτοβουλίες μας και τη διαμόρφωση ισχυρών πλειοψηφιών στη βάση συγκεκριμένων πολιτικών προτάσεων για μια βαθιά οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική αλλαγή στην νησιωτική μας περιφέρεια. Είναι μια πολιτική που ακολουθούν οι Πράσινοι τόσο στο Ευρωκοινοβούλιο όσο και σε εθνικά και κυρίως Περιφερειακά Κοινοβούλια, όπου συχνά οι προτάσεις τους κερδίζουν την υποστήριξη πλειοψηφιών σε σημαντικά πολιτικά ζητήματα, όπως πχ στο Ευρωκοινοβούλιο η υπερψήφιση στις 25/3/2010 της έκθεσης του Πράσινου ευρωβουλευτή Sven Giegold -για την μεταρρύθμιση της ευρωζώνης, την ανάγκη έκφρασης της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης στις χώρες που βιώνουν βαθιά κρίση με την έκδοση ευρω-ομολόγου κα. Αυτή την έννοια είχε εξάλλου και η υποψηφιότητά μου για τη θέση του Γραμματέα του Περιφερειακού Συμβουλίου και είναι ιδιαίτερα σημαντικό το μήνυμα που εκπέμπει η εκλογή μου σε αυτή της θέση με μεγάλη πλειοψηφία (43 ψήφοι υπέρ σε σύνολο 50 Περιφερειακών Συμβούλων).
Με την ορκωμοσία των Περιφερειακών Συμβούλων, την εκλογή του Προεδρείου του Περιφερειακού Συμβουλίου και των μελών της Οικονομικής Επιτροπής, τη δημοσίευση του Οργανισμού της Περιφέρειας (ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 130 / ΦΕΚ Α’ 223 - 27/12/2010) και τον διορισμό των 3 θεματικών Αντιπεριφερειαρχών από τον Περιφερειάρχη κ Γ. Μαχαιρίδη ξεκίνησε τα πρώτα βήματα της η Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση Ν. Αιγαίου.
Όμως, χρειάζεται – πέρα από την αντιμετώπιση των στοιχειωδών αναγκών - να μπουν πολύ γρήγορα οι βάσεις για την πολιτική κι αποτελεσματική λειτουργία του Περιφερειακού Συμβουλίου και την διαμόρφωση, μέσα από έναν οργανωμένο και σε βάθος διάλογο, στρατηγικών στην Περιφέρεια που θα συμβάλλουν στην αντιμετώπιση της οικονομικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής κρίσης, θα περιορίσουν τις επιπτώσεις των προωθούμενων – κοινωνικά άδικα και αναποτελεσματικών πολιτικών καθώς και στην σύγκλιση και την κοινωνική συνοχή στην περιοχή μας. Ως ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΝΕΜΟΣ Ν. ΑΙΓΑΙΟΥ θα καταθέσουμε στο Περιφερειακό Συμβούλιο προτάσεις για τις στρατηγικές και πολιτικές που θα έπρεπε να ακολουθηθούν στο Ν. Αιγαίο για να πετύχουμε στροφή της οικονομίας προς πράσινη κατεύθυνση, για σύγχρονες μορφές κοινωνικής αλληλεγγύης και κοινωνικής συνοχής καθώς και για την προστασία του περιβάλλοντος και την ανάδειξη των νησιών σε κέντρα πολιτιστικής και πνευματικής δημιουργίας.
Η δουλειά του Περιφερειακού Συμβουλίου αλλά και της Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης δεν είναι καθόλου εύκολη με δεδομένο ότι ο θεσμός ξεκινάει με πολλά προβλήματα, κενά και έλλειψη πόρων και αυτό είναι ήδη τραγικά φανερό από τις πρώτες μέρες. Φαίνεται, όμως, να καταλαγιάζει η τοπικιστική αντιπαράθεση που δεν θα βοηθούσε να λυθούν τα προβλήματα, και να ωριμάζει η ανάγκη διαμόρφωσης κοινής περιφερειακής κουλτούρας. Πρέπει να πάμε, όμως, ένα βήμα παραπέρα και να αναζητήσουμε, οργανώσουμε κι αξιοποιήσουμε τις ευρωπαϊκές προοπτικές του θεσμού.
Το Περιφερειακό Συμβούλιο έχει ιστορική ευθύνη να συμβάλλει στη χάραξη και στην προώθηση πολιτικών που θα περιορίσουν την ένταση της κρίσης και τις επιπτώσεις από τις κοινωνικά άδικες κι αναποτελεσματικές πολιτικές στην περιοχή μας, που θα συμβάλλουν στην σύγκλιση και στην κοινωνική συνοχή στο Ν. Αιγαίο σε μια εποχή που κινδυνεύει με διάλυση ο κοινωνικός ιστός και υποβαθμίζονται ακόμα περισσότερο οι αδύναμες στην περιοχή κοινωνικές υποδομές.
Η Περιφέρεια χρειάζεται να οργανωθεί στη βάση ενός νέου μοντέλου διοίκησης, ώστε να φτάνουν οι υπηρεσίες της κοντά στον πολίτη, ακόμα και στο πιο μικρό νησί, χωρίς να χρειάζεται ο νησιώτης να μετακινείται μακριά από τον τόπο του για να εξυπηρετείται. Αυτό μπορεί να διασφαλιστεί κατ' αρχή με την βέλτιστη χρήση της πληροφορικής και μέσα από έναν διαφορετικό τρόπο οργάνωσης της Περιφέρειας. Για παράδειγμα, μπορούν να δημιουργηθούν Κέντρα της Περιφέρειας για την Εξυπηρέτηση των Πολιτών (που μπορούν να στελεχωθούν μέσω μετατάξεων) ή να υπάρξει συνεργασία με τα υπάρχοντα Κέντρα Εξυπηρέτησης των Πολιτών των Δήμων, ώστε μέσα από εκεί να πληροφορείται ο πολίτης για τις πολιτικές, τα προγράμματα της περιφέρειας αλλά να καταθέτει απόψεις, προτάσεις, ερωτήματα προς απάντηση. Μια νέα φιλοσοφία για την οργάνωση της διοίκησης πρέπει να αποτυπωθεί σε έναν σύγχρονο Οργανισμό για την Περιφέρεια, και γι αυτό προτείνουμε, ως ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΝΕΜΟΣ, την συγκρότηση από το Περιφερειακό Συμβούλιο μιας Επιτροπής που θα επεξεργαστεί – αξιοποιώντας και την ευρωπαϊκή εμπειρία αλλά και προτάσεις των νησιωτικών κοινωνιών και φορέων – ένα σχέδιο αναθεώρησης του Οργανισμού, που αποφασίστηκε χωρίς τους εκλεγμένους, με το ΠΔ 130/ ΦΕΚ Α' 223/ 27-12-2010. Η πρόταση αυτή θα πρέπει να συζητηθεί και ψηφιστεί στο Περιφερειακό Συμβούλιο μέσα στο 2011, με την αυξημένη πλειοψηφία που απαιτείται, όπως προβλέπει η νομοθεσία.
Η Περιφέρεια και το Περιφερειακό Συμβούλιο έχουν να παίξουν πολύ σημαντικούς ρόλους, λαμβάνοντας υπόψη και ότι ελάχιστα πράγματα θα μπορέσουν να γίνουν τα επόμενα χρόνια αν η Περιφέρεια περιοριστεί στο επίπεδο της διαχείρισης των ελάχιστων υπαρχόντων πόρων:
- Το Περιφερειακό Συμβούλιο πρέπει να οργανωθεί και να θέσει ως πρώτη προτεραιότητά του την προσπάθεια επηρεασμού αλλά και αξιοποίησης των ευρωπαϊκών και εθνικών πολιτικών ώστε να ενσωματώνουν τις διαστάσεις της νησιωτικότητας, όπως και τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές διαστάσεις. Πρέπει, όμως, το ΠΣ να διαμορφώσει, στο επόμενο 9μηνο και μέσα από διαβούλευση, ένα Σχέδιο Στρατηγικής για την Οικονομική, Κοινωνική και Περιβαλλοντική Βιωσιμότητα στο Ν. Αιγαίο αλλά και να επεξεργαστεί Στρατηγική για την σύγκλιση και την συνοχή στο Ν. Αιγαίο.
- Η Περιφέρεια πρέπει να βοηθήσει και να κατευθύνει τους Δήμους, μέσα από τις περιφερειακές πολιτικές που θα χαραχθούν από το Περιφερειακό Συμβούλιο, την ανάδειξη των πλεονεκτημάτων και δυνατοτήτων που έχει κάθε νησί και η περιφέρεια συνολικά, καθώς και με την δημιουργία νέων εργαλείων (πχ Ταμείο Συνοχής στο Ν. Αιγαίο), στο να προωθηθεί συντονισμένα ένα διαφορετικό μοντέλο ανάπτυξης για το Ν. Αιγαίο. Ένα μοντέλο ανάπτυξης που θα βασίζεται στην πράσινη οικονομία, σε σύγχρονες μορφές κοινωνικής αλληλεγγύης, στην προστασία και βιώσιμη διαχείριση του περιβάλλοντος, στην ανάδειξη του σημαντικού ρόλου που μπορεί να παίξει το Ν. Αιγαίο στον πολιτισμό και στην πνευματική δημιουργία. Η Περιφέρεια πρέπει να βοηθήσει στο να έχουν συνοχή μεταξύ τους οι διάφορες πολιτικές (πχ ενεργειακή, οικονομική και κοινωνική πολιτική, τουριστική – κοινωνική και περιβαλλοντική πολιτική). Να βοηθήσει τις τοπικές κοινωνίες να εξασφαλίσουν νέες πηγές οικονομικών πόρων (από την παραγωγή πράσινης ενέργειας και την ανάπτυξη πράσινων καινοτομιών μέχρι την πρόσβαση σε ευρωπαϊκούς πόρους μέσα από ανταγωνιστικά προγράμματα). Άμεσα αυτό επείγει να γίνει με ένα οικολογικά προσανατολισμένο, οικονομικά λογικό και αποτελεσματικό Περιφερειακό Σχέδιο Διαχείρισης των Απορριμμάτων που θα επικεντρώνει στη μείωση/πρόληψη, επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση και κομποστοποίηση των απορριμμάτων, ελαχιστοποιώντας τα απορρίμματα που οδηγούνται για ταφή και αποκλείοντας κάθε μορφή καύσης ή άλλης θερμικής επεξεργασίας τους.
Για να προωθηθούν αυτά πρέπει να υπάρχει αντιστοίχιση με τον τρόπο οργάνωσης και πολιτικής λειτουργίας του Περιφερειακού Συμβουλίου αλλά και της Περιφέρειας. Γι αυτό προτείνουμε το Περιφερειακό Συμβούλιο να εκλέξει δυο νέες επιτροπές- όπως έχει δικαίωμα από τον νόμο.
- Μια Επιτροπή με στόχο την Σύγκλιση και Κοινωνική Συνοχή («Επιτροπή Περιφερειακής Συνοχής, Σύγκλισης, Νησιωτικότητας και Βιωσιμότητας») και
- Μια Επιτροπή με στόχο την ανάδειξη του πλούτου και του συγκριτικού πλεονεκτήματος που έχει το Ν. Αιγαίο («Επιτροπή Θαλάσσιας Πολιτικής, Αλιείας, Βιοποικιλότητας, Φυσικών Πόρων, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής».
Η Περιφέρεια χρειάζεται να διαμορφώσει ένα πιο συμμετοχική μοντέλο διαμόρφωσης και άσκησης πολιτικής, μια και οι πολίτες δεν εμπιστεύονται, αν δεν είναι οργισμένοι με το πολιτικό σύστημα και τον τρόπο άσκησης της πολιτικής μέχρι τώρα. Στην Περιφέρεια Ν. Αιγαίου πρέπει να συγκροτηθεί άμεσα, όπως προβλέπει η νομοθεσία – μετά από διεξοδική συζήτηση στο Περιφερειακό Συμβούλιο – η Περιφερειακή Επιτροπή Διαβούλευσης (προβλέπεται από τον “Καλλικράτη”) καθώς και το Περιφερειακό Συμβούλιο Υδάτων (έπρεπε ήδη να έχει συγκροτηθεί και να λειτουργεί όπως προβλέπει η ευρωπαϊκή Οδηγία Πλαίσιο για το Νερό 2000/60).
Ο ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΝΕΜΟΣ προτείνει να συγκροτηθούν, επίσης, σε επίπεδο Περιφέρειας 4 επιπλέον άτυπες, εισηγητικές επιτροπές, με τη συμμετοχή όχι μόνο εκλεγμένων συμβούλων αλλά και εκπροσώπων φορέων, που θα συνεργάζονται με τις δυο εκλεγμένες Επιτροπές του Περιφερειακού Συμβουλίου, όπως:
- Επιτροπή για την Πράσινη Οικονομία, την Καινοτομία, την Έρευνα, την Απασχόληση και την Κοινωνική Αλληλεγγύη (θα αφορά σε όλους τους οικονομικούς τομείς, πχ τουρισμό, γεωργία, κτηνοτροφία, ΜΜΕ κα)
- Επιτροπή Παιδείας, Πολιτισμού, Εθελοντισμού, Νεολαίας και Διαλόγου των Πολιτισμών
- Επιτροπή για βιώσιμη κινητικότητα, μεταφορές και συγκοινωνίες
- Επιτροπή Ισότητας, Προστασίας των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Εξάλειψης των Διακρίσεων και Θεμάτων Μετανάστευσης
Τις επόμενες μέρες θα αποστείλουμε αναλυτικά τις προτάσεις μας τόσο σε σας όσο και σε κοινωνικούς, επαγγελματικούς και αυτοδιοικητικούς φορείς στην περιφέρεια μας, ώστε να ανοίξει δημόσια συζήτηση γύρω από τα θέματα αυτά. Επίσης, θα θέλαμε να ζητήσουμε να ενταχθεί η συζήτηση για τα θέματα αυτά στην ημερήσια διάταξη ενός από τα επόμενα Περιφερειακά Συμβούλια.
Με εκτίμηση
Νίκος Χρυσόγελος
Περιφερειακός Σύμβουλος
Γραμματέας προεδρείου Περιφερειακού Συμβουλίου
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
.JPG)
